Nyaasadashakam

Shreemad Vedaantadeshika
ஸ்ரீ ந்யாஸ தஶகம்

Presented by
Dr. Sreeram Jaganathan
http://www.sreeramanuja.org/

வழங்குபவர்
Dr. ஸ்ரீராம் ஜகந்நாதன்

नमस्क्रिया-श्लोकः

श्रीमान्वेङ्कटनाथार्यः  कवितार्किककेसरी ।
वेदान्ताचार्यवर्यो मे  सन्निधत्तां सदा हृदि ॥

मङ्गलश्लोकः

कवितार्किकसिंहाय   कल्याणगुणशालिने ।
श्रीमते वेङ्कटेशाय  वेदान्तगुरवे नमः॥

अहं मद्रक्षणभरो मद्रक्षणफलं तथा ।
न मम श्रीपतेरेवेत्यात्मानं निक्षिपेत् बुधः॥ १ ॥

[पदच्छेदः] अहम् , मद्-रक्षण-भरः, मद्-रक्षण-फलम् , तथा, न, मम, श्रीपतेः, एव, इति, आत्मानम् , निक्षिपेत्, बुधः । [न्यासः = निक्षेपः, त्यागः, अर्पणम्]

[अन्वयः] अहं, मद्रक्षणभरः, तथा मद्रक्षणफलं, मम न, श्रीपतेः एव इति बुधः आत्मानं निक्षिपेत् ।

अहं मद्रक्षणभरो मद्रक्षणफलं तथा ।
न मम श्रीपतेरेवेत्यात्मानं निक्षिपेत् बुधः॥ १ ॥

निक्षिपेत् [नि+क्षिप् , विधिलिङ्]

कः निक्षिपेत् ? बुधः

कं निक्षिपेत् ? आत्मानम्

किमिति निक्षिपेत् ? मम न इति

किं मम न इति ? अहम्

पुनः किं मम न इति ? मद्रक्षणभरः

तथा किं मम न इति ? तथा मद्रक्षणफलम्

पुनः किमिति निक्षिपेत् ? (तस्य) एव इति

कस्य एव इति ? श्रीपतेः

न्यस्याम्यकिञ्चनः श्रीमन् अनुकूलोऽन्यवर्जितः ।
विश्वासप्रार्थनापूर्वम् आत्मरक्षाभरं त्वयि ॥ २ ॥

[पदच्छेदः] न्यस्यामि, अकिञ्चनः, श्रीमन्, अनुकूलः, अन्यवर्जितः, विश्वास-प्रार्थना-पूर्वम् , आत्म-रक्षा-भरम् , त्वयि ।

[अन्वयः] (हे) श्रीमन् ! (अहम्) अकिञ्चनः (सन्), अनुकूलः (सन्), अन्यवर्जितः (सन्), विश्वासप्रार्थनापूर्वं त्वयि आत्मरक्षाभरं न्यस्यामि ।

न्यस्याम्यकिञ्चनः श्रीमन् अनुकूलोऽन्यवर्जितः ।
विश्वासप्रार्थनापूर्वम् आत्मरक्षाभरं त्वयि ॥ २ ॥

(हे) श्रीमन् !

(अहं) न्यस्यामि [नि+अस् , लट्.]

कं न्यस्यामि ? आत्मरक्षाभरम्

कस्मिन् न्यस्यामि ? त्वयि

कथं न्यस्यामि ? विश्वासप्रार्थनापूर्वम्

कीदृशः सन् न्यस्यामि ? अकिञ्चनः (सन्)

पुनः कीदृशः सन् ? अनुकूलः (सन्)

पुनः कीदृशः सन् ? अन्यवर्जितः (सन्)

स्वामी स्वशेषं स्ववशं स्वभरत्वेन निर्भरम् ।
स्वदत्तस्वधिया स्वार्थं स्वस्मिन् न्यस्यति मां स्वयम् ॥ ३ ॥

[पदच्छेदः] स्वामी, स्व-शेषम् , स्व-वशम् , स्व-भरत्वेन, निर्-भरम् , स्व-दत्त-स्व-धिया, स्वार्थम् , स्वस्मिन्, न्यस्यति, माम् , स्वयम् । [स्वधीः = आत्मज्ञानम् ]

[अन्वयः] स्वामी स्वशेषं स्ववशं निर्भरं मां स्वदत्तस्वधिया स्वभरत्वेन स्वार्थं स्वस्मिन् स्वयं न्यस्यति ।

स्वामी स्वशेषं स्ववशं स्वभरत्वेन निर्भरम् ।
स्वदत्तस्वधिया स्वार्थं स्वस्मिन् न्यस्यति मां स्वयम् ॥ ३ ॥

न्यस्यति [नि+अस् , लट्.]

कः न्यस्यति ? स्वामी

कं न्यस्यति ? माम्

कीदृशं माम् ? स्वशेषम्

पुनः कीदृशं माम् ? स्ववशम्

पुनः कीदृशं माम् ? निर्भरम्

कस्मिन् न्यस्यति ? स्वस्मिन्

कथं न्यस्यति ? स्वयम्

कया न्यस्यति ? स्वदत्तस्वधिया

केन न्यस्यति ? स्वभरत्वेन

किमर्थं न्यस्यति ? स्वार्थम्

श्रीमन्नभीष्टवरद त्वामस्मि शरणङ्गतः ।
एतद्देहावसाने मां त्वत्पादं प्रापय स्वयम् ॥ ४ ॥

[पदच्छेदः] श्रीमन्, अभि-इष्ट-वरद, त्वाम् , अस्मि, शरणम् , गतः, एतद्-देह-अवसाने, माम् , त्वत्-पादम् , प्रापय, स्वयम् । [देहावसानम् = मरणात् परम्]

[अन्वयः] (हे) श्रीमन् ! (हे) अभीष्टवरद ! (अहं) त्वां शरणं गतः अस्मि । (त्वं) एतद्देहावसाने मां त्वत्पादं स्वयं प्रापय ।

श्रीमन्नभीष्टवरद त्वामस्मि शरणङ्गतः ।
एतद्देहावसाने मां त्वत्पादं प्रापय स्वयम् ॥ ४ ॥

(हे) श्रीमन् !

(हे) अभीष्टवरद !

(अहं) गतः अस्मि

किं प्रति गतः ? शरणम्

कं प्रति (कस्मिन्) शरणं गतः ? त्वाम्

(त्वं) प्रापय [प्र+आप्, णिजन्तः, लोट्.]

कथं प्रापय ? स्वयम्

कं प्रापय ? माम्

कं प्रति (कस्मिन्) प्रापय ? त्वत्पादम्

कदा प्रापय ? एतद्देहावसाने

त्वच्छेषत्वे स्थिरधियं त्वत्प्राप्त्येकप्रयोजनम् ।
निषिद्धकाम्यरहितं कुरु मां नित्यकिङ्करम् ॥ ५ ॥

[पदच्छेदः] त्वत्-शेषत्वे, स्थिर-धियम् , त्वत्-प्राप्ति-एक-प्रयोजनम् , निषिद्ध-काम्य-रहितम् , कुरु, माम् , नित्य-किङ्करम् । [शेषत्वम् = उपकारित्वं, पारार्थ्यम्]

[अन्वयः] त्वच्छेषत्वे स्थिरधियं, त्वत्प्राप्त्येकप्रयोजनं, निषिद्धकाम्यरहितं, नित्यकिङ्करं, मां कुरु ।

त्वच्छेषत्वे स्थिरधियं त्वत्प्राप्त्येकप्रयोजनम् ।
निषिद्धकाम्यरहितं कुरु मां नित्यकिङ्करम् ॥ ५ ॥

(त्वं) कुरु [कृ लोट्.]

कं कुरु ? माम्

कीदृशं कुरु ? स्थिरधियम्

कस्मिन् स्थिरधियम् ? त्वच्छेषत्वे

पुनः कीदृशं कुरु ? त्वत्प्राप्त्येकप्रयोजनम्

पुनः कीदृशं कुरु ? निषिद्धकाम्यरहितम्

पुनः कीदृशं कुरु ? नित्यकिङ्करम्

देवीभूषणहेत्यादिजुष्टस्य भगवंस्तव ।
नित्यं निरपराधेषु कैङ्कर्येषु नियुङ्क्ष्व माम् ॥ ६ ॥

[पदच्छेदः] देवी-भूषण-हेति-आदि-जुष्टस्य, भगवन् , तव, नित्यम् , निर्-अपराधेषु, कैङ्कर्येषु, नियुङ्क्ष्व, माम् । [हेतिः = आयुधम् , जुष्टः = सन्तुष्टः, सेवितः, नियुङ्क्ष्व = नियोजय]

[अन्वयः] (हे) भगवन् ! देवीभूषणहेत्यादिजुष्टस्य तव निरपराधेषु कैङ्कर्येषु मां नित्यं नियुङ्क्ष्व ।

देवीभूषणहेत्यादिजुष्टस्य भगवंस्तव ।
नित्यं निरपराधेषु कैङ्कर्येषु नियुङ्क्ष्व माम् ॥ ६ ॥

(हे) भगवन् !

(त्वं) नियुङ्क्ष्व [नि+युज् लोट्.]

कदा नियुङ्क्ष्व ? नित्यम्

कं नियुङ्क्ष्व ? माम्

केषु नियुङ्क्ष्व ? कैङ्कर्येषु

कीदृशेषु कैङ्कर्येषु ? निरपराधेषु

कस्य कैङ्कर्येषु ? तव

कीदृशस्य तव ? देवीभूषणहेत्यादिजुष्टस्य

मां मदीयं च निखिलं चेतनाचेतनात्मकम् ।
स्वकैङ्कर्योपकरणं वरद स्वीकुरु स्वयम् ॥ ७ ॥

[पदच्छेदः] माम् , मदीयम् , च, निखिलम् , चेतन-अचेतन-आत्मकम् , स्व-कैङ्कर्य-उपकरणम् , वरद, स्वीकुरु, स्वयम् ।

[अन्वयः] (हे) वरद ! मां च निखिलं चेतन-अचेतन-आत्मकं मदीयं च स्वकैङ्कर्योपकरणं स्वयं स्वीकुरु ।

मां मदीयं च निखिलं चेतनाचेतनात्मकम् ।
स्वकैङ्कर्योपकरणं वरद स्वीकुरु स्वयम् ॥ ७ ॥

(हे) वरद !

(त्वं) स्वीकुरु [स्वीकृ लोट्.]

कं स्वीकुरु ? माम्

पुनः किं स्वीकुरु ? मदीयं च

कीदृशं मदीयम् ? चेतनाचेतनात्मकम्

कियत् मदीयम् ? निखिलम्

किम् इति स्वीकुरु ? स्वकैङ्कर्योपकरणम्

कथं स्वीकुरु ? स्वयम्

त्वदेकरक्ष्यस्य मम त्वमेव करुणाकर ।
न प्रवर्तय पापानि प्रवृत्तानि निवर्तय ॥ ८ ॥

[पदच्छेदः] त्वत्-एक-रक्ष्यस्य, मम, त्वम् , एव, करुणा-आकर, न, प्रवर्तय, पापानि, प्रवृत्तानि, निवर्तय ।

[अन्वयः] (हे) करुणाकर ! त्वम् एव त्वदेकरक्ष्यस्य मम पापानि न प्रवर्तय । प्रवृत्तानि पापानि निवर्तय ।

त्वदेकरक्ष्यस्य मम त्वमेव करुणाकर ।
न प्रवर्तय पापानि प्रवृत्तानि निवर्तय ॥ ८ ॥

(हे) करुणाकर !

त्वम् एव न प्रवर्तय [प्र+वृत् णिजन्तः लोट्.]

कानि न प्रवर्तय ? पापानि

कस्य पापानि ? मम

कीदृशस्य मम ? त्वदेकरक्ष्यस्य

त्वं निवर्तय [नि+वृत् णिजन्तः लोट्.]

कानि निवर्तय ? पापानि

कीदृशानि पापानि ? प्रवृत्तानि

अकृत्यानां च करणं कृत्यानां वर्जनं च मे ।
क्षमस्व निखिलं देव प्रणतार्तिहर प्रभो ॥ ९ ॥

[पदच्छेदः] अकृत्यानाम् , च, करणम् , कृत्यानाम् , वर्जनम् , च, मे, क्षमस्व, निखिलम् , देव, प्रणत-आर्ति-हर, प्रभो ।

[अन्वयः] (हे) देव ! (हे) प्रणतार्तिहर ! (हे) प्रभो ! मे अकृत्यानां करणं च कृत्यानां वर्जनं च निखिलं क्षमस्व ।

अकृत्यानां च करणं कृत्यानां वर्जनं च मे ।
क्षमस्व निखिलं देव प्रणतार्तिहर प्रभो ॥ ९ ॥

(हे) देव !

(हे) प्रणतार्तिहर !

(हे) प्रभो !

(त्वं) क्षमस्व [क्षम् लोट्.]

किं क्षमस्व ? करणम्

केषां करणम् ? अकृत्यानाम्

कस्य अकृत्यानां करणम् ? मे

पुनः किं क्षमस्व ? वर्जनं च

केषां वर्जनम् ? कृत्यानाम्

कस्य कृत्यानां वर्जनम् ? मे

कियत् क्षमस्व ? निखिलम्

श्रीमान् नियतपञ्चाङ्गं मद्रक्षणभरार्पणम् ।
अचीकरत् स्वयं स्वस्मिन् अतोऽहमिह निर्भरः ॥ १० ॥

[पदच्छेदः] श्रीमान् , नियत-पञ्चाङ्गम् , मद्-रक्षण-भरार्पणम् , अचीकरत् , स्वयम् , स्वस्मिन् , अतः, अहम् , इह, निर्भरः ।

[अन्वयः] श्रीमान् नियतपञ्चाङ्गं मद्रक्षणभरार्पणं स्वयं स्वस्मिन् अचीकरत् । अतः अहम् इह निर्भरः (अस्मि) ।

श्रीमान् नियतपञ्चाङ्गं मद्रक्षणभरार्पणम् ।
अचीकरत् स्वयं स्वस्मिन् अतोऽहमिह निर्भरः ॥ १० ॥

अचीकरत् [कृ णिजन्तः, लुङ्.]

कः अचीकरत् ? श्रीमान्

कथम् अचीकरत् ? स्वयम्

कस्मिन् अचीकरत् ? स्वस्मिन्

किम् अचीकरत् ? मद्रक्षणभरार्पणम्

कीदृशं मद्रक्षणभरार्पणम् ? नियतपञ्चाङ्गम्

तस्मात् किम् ? अतः निर्भरः (अस्मि) ।

कः निर्भरः ? अहम्

कुत्र निर्भरः अस्मि ? इह

[आनुकूल्यस्य सङ्कल्पः प्रातिकूल्यस्य वर्जनम् ।

रक्षिष्यतीति विश्वासः गोप्तृत्ववरणं तथा ॥

आत्मनिक्षेपकार्पण्ये षड्विधा शरणागतिः ॥ ]

[आत्मानम् = आत्मन् शब्दः, प्रथमा – आत्मा, आत्मानौ, आत्मानः, द्वितीया – आत्मानम्, आत्मानौ, आत्मनः]

[सात्विकत्यागः = कर्तृत्वत्यागः, ममतात्यागः, फलत्यागः]

त्वं [णिजन्त-प्रयोजककर्ता] मां [णिजन्त-प्रयोज्यकर्ता] प्रापय = अहं यथा प्राप्नोमि त्वं तथा कुरु । 

त्वच्छेषत्वे = त्वत् + शेषत्वम्, तस्मिन् । छत्वसन्धिः = {वर्गीय-व्यञ्जनम्} + {श्}+ {स्वरः}à { }+{ छ् }+{ } ।

श्चुत्वसन्धिः = { त् } + { चवर्गः } à{ च् } + {चवर्गः} । https://nivedita2015.wordpress.com/sandhi/

GopaalaVimshatih – Chanting – Dr. Sreeram Jaganathan

गोपालविंशतिः श्रीवेदान्तदेशिकैः विरचितम्
Gopaala-Vimshatih by Shreemad Vedaantadeshika
Paintings Copyrights @krishnafortoday.com and Sri. Keshav
https://nivedita2015.wordpress.com/GopaalaVimshatih
https://nivedita2015.wordpress.com/gopaalavimshatih-anvaya/

GopaalaVimshatih

प्रस्तोता – डा. श्रीराम् जगन्नाथन्
Presented by Dr. Sreeram Jaganathan
http://www.sreeramanuja.com

Kunchitapaadau Samsthaapya – Samskritageetam – Smt. Viji Chandran

Kunchitapaadau Samsthaapya
Composed by Smt. Viji Chandran
Sung by Sri. Soundararajan
Paintings Copyrights @krishnafortoday.com & Sri. Keshav

संस्कृतगीतम् – कुञ्चितपादौ संस्थाप्य
कुञ्चितपादौ संस्थाप्य कृष्ण मुकुन्द आगच्छ।
नानावर्णालङ्कारैः यशोदकृष्ण आगच्छ।
मल्लिकादिभिः पुष्पै:अर्चयामः आगच्छ।
हरे माधव मधुसूधन मुरलीधर त्वम् आगच्छ ।
द्रौपदिमान-संरक्षक दीनशरण्य आगच्छ ।
हे गोविन्द हे गोपाल राधानायक आगच्छ ।
प्रकृतौ सर्ववस्तूनि सृष्टितानि भवता किल ?
विश्वं विष्णो वषट्कार भूत भव्य भवदागच्छ।
कुञ्चितपादौ संस्थाप्य कृष्ण मुकुन्द आगच्छ।

Sarvadaa Raama Vada -shatrupratyayaantam geetam

॥ सर्वदा राम वद ॥
शतृप्रत्ययान्तं गीतम्

Sarvadaa Raama Vada –

Shatru-pratyayaantamGeetam – A song with words in Present Continuous Tense

शतृपाठनाय गीतम्

Music composed and Sung by Dr. Harini Agaram

This song is an adaptation of the popular bhajan – खाते भी राम कहो पीते भी राम कहो  

गच्छन् राम वद आगच्छन् राम वद भ्रमन् राम वद राम राम राम ।

तिष्ठन् राम वद उपविशन् राम वद उत्तिष्ठन् राम वद राम राम राम ॥ १ ॥

राम वद । Repeat ‘Raama’ (while doing other activities!)

गच्छन् – Going (गच्छत् इति प्रातिपदिकम् , गम् गमॢँ गतौ इति धातुः)

आगच्छन् – Coming (आगच्छत् , आङ् उपसर्गः + गम् गमॢँ गतौ धातुः)

भ्रमन् – Roaming (भ्रमत् , भ्रम् भ्रमुँ चलने / भ्रम् भ्रमुँ अनवस्थाने)

तिष्ठन् – Standing / Staying  (तिष्ठत् , स्था ष्ठा गतिनिवृत्तौ)

उपविशन् – Sitting (उपविशत् , उप + विश् विशँ प्रवेशने)

उत्तिष्ठन् – Getting up (उत्तिष्ठत् , उत् + स्था ष्ठा गतिनिवृत्तौ)

[गच्छन् = पुल्लिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्, कृदन्तपदम्, शतृप्रत्ययान्तः ]

पठन् राम वद लिखन् राम वद स्मरन् राम वद राम राम राम ।

खादन् राम वद पिबन् राम वद निद्रान् राम वद राम राम राम ॥ २ ॥

राम वद । Repeat ‘Raama’ (while doing other activities!)

पठन् – Reading (पठत् , पठ् पठँ व्यक्तायां वाचि)

लिखन् – Writing (लिखत् , लिख् लिखँ अक्षरविन्यासे)

स्मरन् – Remembering (स्मरत् , स्मृ चिन्तायाम् / स्मृ आध्याने)

खादन् – Eating (खादत् , खाद् खादृँ भक्षणे)

पिबन् – Drinking (पिबत् , पा पाने)

निद्रान् – Sleeping (निद्रात् , द्रा कुत्सायां गतौ)

[राम = राम इति प्रातिपदिकम्, पुल्लिङ्गः, सम्बोधन-प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्]

धावन् राम वद पतन्‌ राम वद चलन् राम वद राम राम राम ।

गृह्णन् राम वद क्षिपन् राम वद अन्विष्यन् राम वद राम राम राम ॥ ३ ॥

राम वद । Repeat ‘Raama’ (while doing other activities!)

धावन् – Running (धावत् , धाव् धावुँ गतिशुद्ध्योः)

पतन्‌ – Falling (पतत् , पत् पतॢँ गतौ)

चलन् – Moving (चलत् , चल् चलँ कम्पने)

गृह्णन् – Receiving (गृह्णत् , ग्रह् ग्रहँ उपादाने )

क्षिपन् – Throwing (क्षिपत् , क्षिप् क्षिपँ प्रेरणे)

अन्विष्यन् – Searching (अन्विष्यत् , अनु+इष् इषुँ इच्छायाम्)

[वद = वद् वदँ व्यक्तायां वाचि धातुः, लोट्लकारः, परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्]

क्रीडन् राम वद हसन् राम वद रुदन् राम वद राम राम राम ।

जयन् राम वद अपजयन् राम वद सर्वदा राम वद राम राम राम ॥ ४ ॥

राम वद । Repeat ‘Raama’ (while doing other activities!)

क्रीडन् – Playing (क्रीडत् , क्रीड् क्रीडृँ विहारे )

हसन् – Laughing (हसत् , हस् हसेँ हसने)

रुदन् – Crying (रुदत् , रुद् रुदिँर् अश्रुविमोचने)

जयन् – Winning (जयत् , जि जये )

अपजयन् – Losing (अपजयत् , अप + जि जये)

सर्वदा – Always (सर्वदा इति अव्ययः)