(Video) #14 – Shankaraachaarya’s Bhaja Govindam – Smt. Vidhya Ramesh

जटिलो मुण्डी लुञ्चितकेशः काषायाम्बरबहुकृतवेषः ।
पश्यन्नपि च न पश्यति मूढो ह्युदरनिमित्तं बहुकृतवेषः ॥14॥

भज गोविन्दम् – श्रीमती. विद्या रमेशः – संस्कृतभारती, चेन्नै

Bhaja Govindam – Explanation in Sanskrit by Smt. Vidhya Ramesh, Samskrita Bharati, Chennai.

Detailed notes are available for viewing and downloading at  https://nivedita2015.wordpress.com/bhaja-govindam-moha-mudgara/   It includes the shloka, anvaya, meaning in Sanskrit and English, grammatical characteristics of the individual words, Kaaraka and non-kaaraka relationships, Sandhi, Samaasa, Chandas, etc. which will be useful for Sanskrit students.

(Video) #52-53 – Kalidasa’s Raghuvamsham – 2nd Sarga – Smt. Vidhya – Shloka 63-64

भक्त्या गुरौ मय्यनुकम्पाय च प्रीतास्मि ते पुत्र वरं वृणीष्व ।
न केवलानां पयसां प्रसूतिमवेहि मां कामदुघां प्रसन्नाम् ।। २.६३ ।।

ततः समानीय स मानितार्थी हस्तौ स्वहस्तार्जितवीरशब्दः ।
वंशस्य कर्तारं अनन्तकीर्तिं सुदक्षिणायां तनयं ययाचे ।। २.६४ ।।

 

रघुवंशमहाकाव्यम् – द्वितीयः सर्गः – श्रीमती. विद्या रमेशः – संस्कृतभारती, चेन्नै

(Raghuvamsha Maha Kavyam – Second Sarga – Online weekly classes being conducted by Smt. Vidhya Ramesh, Samskrita Bharati, Chennai).

https://nivedita2015.wordpress.com/sanskrit-sessions/video-kalidasas-raghuvamsham-second-sarga-vidhya-ramesh3/ This page contains the detailed notes of the shlokas covered in the sessions.

 

(Video) #13 – Shankaraachaarya’s Bhaja Govindam – Smt. Vidhya Ramesh

का ते कान्ता धनगतचिन्ता वातुल किं तव नास्ति नियन्ता

त्रिजगति सज्जनसंगतिरेका भवति भवार्णवतरणे नौका ॥१३॥

भज गोविन्दम् – श्रीमती. विद्या रमेशः – संस्कृतभारती, चेन्नै

Bhaja Govindam – Explanation in Sanskrit by Smt. Vidhya Ramesh, Samskrita Bharati, Chennai.

Detailed notes are available for viewing and downloading at  https://nivedita2015.wordpress.com/bhaja-govindam-moha-mudgara/   It includes the shloka, anvaya, meaning in Sanskrit and English, grammatical characteristics of the individual words, Kaaraka and non-kaaraka relationships, Sandhi, Samaasa, Chandas, etc. which will be useful for Sanskrit students.

Saabhipraayasmitavikasitam – Shloka

 

स्वामि-वेदान्तदेशिकस्य श्रीभगवद्-ध्यान-सोपानम् #8

साभिप्रायस्मितविकसितं चारुबिम्बाधरोष्ठं  

दुःखापायप्रणयिनि जने दूरदत्ताभिमुख्यम् ।

कान्तं वक्त्रं कनकतिलकालङ्कृतं रङ्गभर्तुः  

स्वान्ते गाढं मम विलगति स्वागतोदारनेत्रम्

Øविलगति

Øकथं विलगति ? गाढम्

Øकुत्र विलगति ? स्वान्ते

Øकस्य स्वान्ते ? मम

Øकिं विलगति ? वक्त्रम्

Øकस्य वक्त्रम् ? रङ्गभर्तुः

Øकीदृशं वक्त्रम् ? साभिप्रायस्मितविकसितम्

Øपुनः कीदृशं वक्त्रम् ? दूरदत्ताभिमुख्यम्

Øकस्मिन् दूरदत्ताभिमुख्यम् ? जने

Øकीदृशे जने ? दुःखापायप्रणयिनि

Øपुनः कीदृशं वक्त्रम् ? चारुबिम्बाधरोष्ठम्

Øपुनः कीदृशं वक्त्रम् ? कनकतिलकालङ्कृतम्

Øपुनः कीदृशं वक्त्रम् ? स्वागतोदारनेत्रम्

Øपुनः कीदृशं वक्त्रम् ? कान्तम्

साभिप्रायस्मितविकसितं दुःखापायप्रणयिनि जने दूरदत्ताभिमुख्यं चारुबिम्बाधरोष्ठं  कनकतिलकालङ्कृतं स्वागतोदारनेत्रं रङ्गभर्तुः कान्तं वक्त्रं मम स्वान्ते गाढं विलगति।

श्लोकार्थः

  • साभिप्राय-स्मित-विकसितम् = अर्थपूर्ण-मन्दहासेन विकसितम् (तत् वक्त्रं)
  • दुःखापायप्रणयिनि जने दूरदत्ताभिमुख्यम् = दूरादपि दुःखवितप्ते आश्रितजने विशेषकटाक्षं कुर्वत् (तत् वक्त्रम्) । (आभिमुख्यम् = हितकरम्)
  • चारुबिम्बाधरोष्ठम् = बिम्बफलम् इव सुन्दरम् अधरोष्ठं यस्मिन् (तत् वक्त्रम्)
  • कनकतिलकालङ्कृतम् = कनकतिलकं शोभते यस्मिन् (तत् वक्त्रम्)
  • स्वागतोदारनेत्रम् = स्वागतीकुर्वद् उदारनेत्रयुगलं यस्मिन् (तत् वक्त्रम्)
  • रङ्गभर्तुः कान्तं वक्त्रम् = श्रीरङ्गनाथस्य कमनीयं वदनम्
  • मम स्वान्ते गाढं विलगति = मम मनसि दृढं विलसति ।

(Video) #49-51 – Kalidasa’s Raghuvamsham – 2nd Sarga – Smt. Vidhya – Shloka 60-62

तस्मिन्क्षणे पालयितुः प्रजानामुत्पश्यतः सिंहनिपातमुग्रम् ।
अवाङ्मुखस्योपरि पुष्पवृष्टिः पपात विद्याधरहस्तमुक्ता ।। २.६० ।।

उत्तिष्ठ वत्सेत्यमृतायमानं वचो निशम्योत्थितमुत्थितः सन् ।
ददर्श राजा जननीमिव स्वां गामग्रतः प्रस्रविणीं न सिंहम् ।। २.६१ ।।

तं विस्मितं धेनुरुवाच साधो मायां मयोद्भाव्य परीक्षितोऽसि ।
ऋषिप्रभावान्मयि नान्तकोऽपि प्रभुः प्रहर्तुं किमुतान्यहिंस्राः ।। २.६२ ।।

रघुवंशमहाकाव्यम् – द्वितीयः सर्गः – श्रीमती. विद्या रमेशः – संस्कृतभारती, चेन्नै

(Raghuvamsha Maha Kavyam – Second Sarga – Online weekly classes being conducted by Smt. Vidhya Ramesh, Samskrita Bharati, Chennai).

https://nivedita2015.wordpress.com/sanskrit-sessions/video-kalidasas-raghuvamsham-second-sarga-vidhya-ramesh3/ This page contains the detailed notes of the shlokas covered in the sessions.