Bho Shambho – Swami Dayananda

Sangeetha’s Song rendition video and Swamiji’s explanation video – 

 

 

 

 

भो शम्भो शिव शम्भो

रचयिता प्रस्तोता च

पूज्यः स्वामी दयानन्दसरस्वती

Composed and Explained by

Poojya Swami Dayananda Saraswati

http://avrpt.com/compositions-of-swami-dayananda.htm

भो शम्भो शिव शम्भो

स्वयम्भो ।

[पल्लवि] भो ! (हे) शम्भो ! शिव-शम्भो ! स्वयम्भो ।

भो – O [Lord] ! शम्भो O Shambhu, by whose Grace all good happens (शम्भु) ! शिव O Shiva ! शम्भो O Shambhu (शम्भु) ! स्वयम्भो O Self-existent one, one who is not cast by anybody (स्वयम्-भु) ! [भो इति अव्ययम् – A vocative particle ।शं भवति यस्मात् शम्भुः ]

गङ्गाधर शङ्कर करुणाकर

मामव भव-सागर-तारक ।

[अनुपल्लवि] (हे) गङ्गाधर ! शङ्कर ! करुणाकर ! भव-सागर-तारक ! माम् अव ।
शङ्कर O Shankara, one who blesses ! गङ्गाधर O Gangaadhara, one who carries (धर) Ganga (गङ्गा) [of Knowledge in his head] ! करुणाकर  O Abundance (आकर) of Compassion (करुण) ! भव-सागर-तारक O boatman (तारक) (for crossing) the ocean (सागर) of Samsaara (भव). माम् अव You protect me [अव – अव् धातुः, लोट्., म.पु., ए.व. । माम् – अस्मद् द्वि.वि., ए.व. । शं (मङ्गलं) करोति इति शङ्करः ]

निर्गुण-परब्रह्म-स्वरूप

गमागम-भूत-प्रपञ्च-रहित ।

[चरणम् १ …] निर्गुण-परब्रह्म-स्वरूप गमागम-भूत-प्रपञ्च-रहित ।
निर्गुण-परब्रह्म-स्वरूप O Your essential form (स्वरूप) is that of the Supreme Conscious Being (परब्रह्म), that is limitless and attribute-free (निर्-गुण) ! गमागम-भूत-प्रपञ्च-रहित O one who is free (रहित) from this world (प्रपञ्च) consisting of the five elements (भूत) which keep on going and coming (गम-आगम), i.e., they manifest and then become unmanifest !  

निज-गुहा-निहित

नितान्त अनन्त ।

[… चरणम् १ …] (हे) निज-गुहा-निहित ! नितान्त ! अनन्त !

निज-गुहा-निहित O the one who is placed (निहित) in one’s own (निज) heart (गुहा) ! [Yet He is not limited]. नितान्त अनन्त O Exceptionally Endless one !

[ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति – O Arjuna, The Lord dwells in the hearts of all beings – Bhagavad Gita 18.61]

आनन्द अतिशय

अक्षयलिङ्ग ।

[… चरणम् १] (हे) अतिशय आनन्द ! अतिशय ! अक्षयलिङ्ग !  
अतिशय आनन्द O Extraordinary Bliss (way above all the experienceable bliss) ! अतिशय O Extraordinary one (with nothing like Him) ! अक्षयलिङ्ग O Linga (लिङ्ग) that is Eternal without undergoing any change (अक्षय) ! [अक्षयलिङ्गेश्वरः Akshayalingeshwara is the presiding deity in the Kediliappar Temple at Keevalur (கீவளூர் or கீழ் வேலூர்) in Tiruvaaroor]

धिमित धिमित धिमि

तरिकिट तकतोम् ।

तों तों तरिकिट

तरिकिट तकतोम् ।

Lord Nataraja dances at Chidambaram. This is the rhythm of the dance !

मतङ्ग-मुनिवर-वन्दित ईश

सर्व-दिगम्बर-वेष्टित-वेष ।

[चरणम् २ …] (हे) मतङ्ग-मुनिवर-वन्दित ईश ! सर्व-दिगम्बर-वेष्टित-वेष !

मतङ्ग-मुनिवर-वन्दित ईश O Lord (ईश), who is saluted (वन्दित) by (sages like) Sage Matang (मतङ्ग), the best (वर) among the ascetics (मुनि) ! सर्व-दिगम्बर-वेष्टित-वेष O one is dressed up (वेष), being covered (वेष्टित) by the cloth (अम्बर) which is nothing but all (सर्व) the quarters or directions (दिक्) !

नित्य निरञ्जन नृत्य-नटेश

ईश सभेश सर्वेश ।

[… चरणम् २] (हे) नित्य ! निरञ्जन ! नृत्य-नटेश ! ईश ! सभेश ! सर्वेश !
नित्य O Eternal one ! निरञ्जन O Absolutely Pure one ! नृत्य-नटेश O Dancing (नृत्य) Lord (नट) of Dancers (ईश) ! ईश O Lord ! सभेश O Lord (ईश) of the stage (सभा) at Chidambaram where He performs His Cosmic Dance ! सर्वेश O Lord (ईश) of all beings (सर्व) ! [सभा also indicates the entire world, which is His dancing stage]

References:

http://avrpt.com/compositions-of-swami-dayananda.htm – Detailed explanation by Pooja Swamiji himself.

https://satvikamshivam.weebly.com/shiva-stuti—bho-shambho.html

https://tamilnadu-favtourism.blogspot.com/2017/06/keezhvelur-kediliappar-temple-thiruvarur.html?m=1

http://www.templenet.com/Tamilnadu/s094.html

 

Ranjanee Maalaa – Tanjaavoor Shankara Iyer

Raagamaalikaa in Ranjani, Sriranjani, Megharanjani, Janaranjani; Aadi Taala ;
Composed by Sri. Tanjaavoor Shankara Iyer ;
Sung by Smt. Harini Agaram ; 

रञ्जनी-माला ;
रचयिता – श्री. तञ्जावूर् शङ्कर-अय्यर्
गायिका – श्रीमती हरिणी अगरम्
रागमालिका – रञ्जनी, श्रीरञ्जनी, मेघरञ्जनी, जनरञ्जनी, आदि-
तालः

रञ्जनि मृदुपङ्कजलोचनि रञ्जनि ।

[पल्लवि] (हे) रञ्जनि ! मृदु-पङ्कज-लोचनि ! रञ्जनि ! [अमरकोशे समानार्थकाः पदाः – नीली, काला, क्लीतकिका, ग्रामीणा, मधुपर्णिका, रञ्जनी, श्रीफली, तुत्था, द्रोणी, दोला, नीलिनी]

रञ्जनि O Ranjanee (रञ्जनी), one who causes delight ! मृदु-पङ्कज-लोचनि O Mrudu-pankaja-lochanee (मृदु-पङ्कज-लोचनी), one whose eyes (लोचन) are like the tender (मृदु) lotuses (पङ्कज) ! [रञ्जनी शब्दः, सम्बुधौ हे रञ्जनि ।] *The words in this song are in vocative case and so they end with the short vowel.

चिट्टस्वरम् १ – रञ्जनी

आरोहणम् स रि2 ग2 म2 द2 स | अवरोहणम् स नि3 द2 म2 ग2 स |

स रि ग स , – स नि द स , – स रि ग म द स । , – स , स नि द – नि , नि द म – ग , म ग स ।

स रि ग स , – स नि द स , – स रि ग म द स । , – स , स नि द – नि , नि द म – ग , म ग स ।

Chittaswaram 1 Ranjani

Aarohanam: S R2 G2 M2 D2 S । Avarohanam: S N3 D2 M2 G2 S

s r g s , – s n d s , – s r g m d s । , – s , s n d – n , n d m – g , m g s ।

s r g s , – s n d s , – s r g m d s । , – s , s n d – n , n d m – g , m g s ।

मञ्जुभाषिणि मनोलासिनि मन्दगमनि श्रीरञ्जनि ।

[चरणम् १] (हे) मञ्जुभाषिणि ! मनोलासिनि ! मन्दगमनि ! श्रीरञ्जनि !

मञ्जुभाषिणि O one whose speech (भाषण) is charming (मञ्जु) ! मनोलासिनि O one who entertains (लासन) the mind (मनस्) ! मन्दगमनि O one whose walking (गमन) is slow (मन्द) ! श्रीरञ्जनि O Shree-Ranjanee (श्रीरञ्जनी), who delights (रञ्जन) Lakshmi (श्री) !

चिट्टस्वरम् २ – श्रीरञ्जनी

आरोहणम् स रि२ ग२ म१ द२ नि२ स | अवरोहणम् स नि२ द२ म१ ग२ रि२ स |

स नि , द – म ग रि ग – म  ,  , ,  – नि द , म । ग रि स रि – ग  ,  , , – म ग , रि – स नि द नि ।

स नि , द – म ग रि ग – म म , म – नि द , म । ग रि स रि – ग ग , ग – म ग , रि – स नि द नि ।

Chittaswaram 2 Shree-Ranjani

Aarohanam: S R2 G2 M1 D2 N2 S । Avarohanam: S N2 D2 M1 G2 R2 S

s n , d – m g r g – m  ,  ,  ,  – n d , m । g r s r – g  , ,  , – m g , r – s n d n ।

s n , d – m g r g – m m , m – n d , m । g r s r – g g , g – m g , r – s n d n ।

सामगानविनोदिनि शशाङ्कवदनि मारजननि मेघरञ्जनि ।

[चरणम् २] (हे) साम-गान-विनोदिनि ! (अम्ब !) शशाङ्क-वदनि ! मार-जननि ! मेघरञ्जनि !

साम-गान-विनोदिनि O one whose amusement (विनोदन) is the musical chanting (गान) of the Saama Veda (साम) ! अम्ब O Mother ! शशाङ्क-वदनि O one whose face (वदन) is like the moon (शशाङ्क) ! मार-जननि O Mother (जनन) of Kaamadeva (मार) ! मेघरञ्जनि O Megha-Ranjanee (मेघरञ्जनी), one who delights (रञ्जन) the clouds (मेघ) !

चिट्टस्वरम् ३ – मेघरञ्जनी

आरोहणम् स रि१ ग३ म१ नि३ स | अवरोहणम् स नि३ म१ ग३ रि१ स |

नि , , स – , , नि नि स स नि नि – म म नि नि । म , , नि , , म , नि नि – म म ग ग रि रि ।

नि , , स – , , नि नि स स नि नि – म म नि नि । म , , नि , , म , नि नि – म म ग ग रि रि ।

Chittaswaram 3 Megha-Ranjani

Aarohanam:  S R1 G3 M1 N3 S । Avarohanam:S N3 M1 G3 R1 S

n , , s – , , n n s s n n – m m n n । m , , n , , m , n n – m m g g r r ।

n , , s – , , n n s s n n – m m n n । m , , n , , m , n n – m m g g r r ।

पामरजनपालिनि शूलिनि पापविमोचनि पावनि जनरञ्जनि ।

[चरणम् ३] (हे) पामर-जन-पालिनि ! शूलिनि ! पाप-विमोचनि ! पावनि ! जनरञ्जनि !

पामर-जन-पालिनि O guardian (पालिनी) of the lay men (पामर-जन) ! शूलिनि O one holding the Trident (शूल) ! पाप-विमोचनि O one who causes liberation (विमोचन) from the sins (पाप) ! पावनि O pure one (पावनी) ! जनरञ्जनि O Jana-Ranjanee (जन-रञ्जनी), delighter (रञ्जनी) of the people (जन) !

चिट्टस्वरम् ४ – जनरञ्जनी

आरोहणम् स रि२ ग३ म१ प द२ प नि३ स | अवरोहणम् स द२ प म१ रि२ स |

प , प म रि , – ग म प म रि , – ग म प , । नि , स द प , – स द  प , द प – म रि ग म ।

प , प म रि , – ग म प म रि , – ग म प , । नि , स द प , – स द  प , द प – म रि ग म ।

Chittaswaram 4 – JanaRanjani

Aarohanam:  S R2 G3 M1 P D2 P N3 S । Avarohanam: S D2 P M1 R2 S

p , p m r , – g m p m r , – g m p , | n , s d p , – s d  p , d p – m r g m ।

p , p m r , – g m p m r , – g m p , | n , s d p , – s d  p , d p – m r g m ।

References:

  1. https://karnatik.com/co1051.shtmlTanjavur Shankara Iyer
  2. http://www.shivkumar.org/music/Ranjanimridupankaja.htm
  3. http://translationsofsomesongsofcarnticmusic.blogspot.com/2012/10/ranjani-mrudhu.html

 

Gopaala Gokula – Tulasidas

WIP

गोपाल गोकुल वल्लभे प्रिय
गोप गोसुत वल्लभं
चरनरविन्दं  अहं  भजे
भजनीय सुरमुनि दुर्लभं

घन श्यामं  काम अनेखा  छभि
लोकाभि  राम  मनोहरं
किञ्चल्क  वसन  किशोर  मूरति
भूरि गुण करुणाकरं

सिरकेकी पिञ्च विलोल कुण्डल
अरुण वनरुहा लोचनं
कुजव दंस विचित्र सब्
अङ्ग दातु भव भैय मोचनं

कच कुटिल सुन्दर तिलक ब्रु
राका मयङ्ग समानानां
अपहरण तुलसि दास
त्रास बिहसा बृन्दा काननं

https://www.rasikas.org/forums/viewtopic.php?t=17006

https://www.rasikas.org/forums/viewtopic.php?t=50

gOpAla gOkula vallabhI priya gOpa gOsuta vallabham
The cowherd (gOpAla), beloved (priya) of the women (vallabhi) of gOkul, the favorite (vallabham) of the cowherds (gOpa) and children of (gOsuta) gOkul
caraNAravindam aham bhajE bhajanIya suramuni durlabham
I (aham) worship at his lotus (aravindam)-like feet (caraNa), the venerable one (bhajanIya), whom even the gods (sura) and ascetics (muni) find it difficult to attain (durlabham)
ghana shyAma kAma anEkacApi lOkAbhirAma manOharam
The one with a dark/deep (ghana) blue (SyAma) complexion, the embodiment of a multitude (anEka ca api) of desires (kAma), with an attraction (manOharam) that stems from a beauty (abhirAma) that is unsurpassed in the world (lOka)
kinjalka vasana kishOra mUrti pUri guNa karuNAkaram
One who wears garments (vasana) made of threads from lotus stalks (kinjalka), the embodiment (mUrti) of youthfulness (kiSOra), the one whose character (guNa) is without defcit (pUri) [1], the ever-compassionate one (karuNAkaram)
shira kEkapiccha vilOla kuNDala aruNa vanaruha lOcanam
Adorned with peacock feathers (kEkapiccha) on his head (Sira), and dangling (vilOla) earrings (kuNDala), with eyes (lOcanam) like the red (aruNa) lotus (vanaruha) [2]
kunjAvatamSa vicitra shubhAnga dAtu bhava bhaya mOcanam
With a crown (avataMsha) of forest flowers (kunja), with amazing (vicitra) and beautiful limbs (SubhAnga), he gives/grants (dAtu) release (mOcanam) from the fear (bhaya) of this mortal world (bhava)
kaca kuTila sundara tilakabrU-rAgamayanga samAnanam
With curly (kuTila) locks (kaca), and a beautiful (sundara) tilaka, his face (Ananam) is like (sama) the red (rAgamaya)…????
pApa haraNa tulasidAsa trAsa vihara brndakAnanam
Resident of vRndAvan (bRndakAnanam), destroyer (haraNa) of sins (pApa), who removes (vihara) the fear/anxiety (trAsa) of the poet, tulsidAs!

gOpAla gOkula vallabhI priya gOpa gOsuta vallabham
caraNAravindam aham bhajEvajanIya suramuni durlabam
ghana shyAma kAmanIkachabhi lOkAbhirAma manOharam
kinjalaka vasana kishOra mUruta pUri guNa karuNAkaram
kaca kuTila sundara tilakabru-rAgAmayanga samAnanam
apa haraNa tulasidAsa prAsa viharavindArAnanam

gOpAla gOkula vallabhI priya gOpa gOsuta vallabham
caraNAravindam aham bhajE bajanIya suramuni durlabam
ghana shyAma kAma anEkacabhi lOkAbhirAma manOharam
kinjalka vasana kishOra mUruti pUri guNa karuNAkaram
shira kEkibiccha vilOla kuNDala aruNa vanaruha lOcanam
kunjAvatamsha vicitra sab anga dhAtu bhava bhaya mOcanam
kaca kuTila sundara tilakabru-rAgAmayanga samAnanam
apa haraNa tulasidAsa prAsa vihara brndA kAnanam

Maitreem Bhajata – with Tamil version

Composed for World Peace by Kavi Kokila Dr. V. Raghavan; With the Blessings and Grace of Jagadguru Sri Chandrasekharendra Saraswati ; For the 1966 United Nations Day program of Bharat Ratna Smt. M.S. Subbulakshmi; Tamil version “Antthullam vellum” written by Sri Ra. Ganapathy in his book “Maitreem Bhajata”; Music composed by Shri Vasant Desai in Raagamaalikai – Yaman Kalyaani and Kaapi;

In this video, the sung has been sung by Smt. Swathi Ravichandran.

In this other video, the rendition is by Ma Devaki and the devotees of Yogi Ramsuratkumar, Godchild, Tiruvannamalai at Yogi Ramsuratkumar Ashram.

Regarding the Tamil song: Sri Ra. Ganapathy, an ardent devotee of Paramaacharya and the author of “Deivathin Kural – தெய்வத்தின் குரல்”, composed this wonderful Tamil translation that beautifully conveys the original meaning. This appeared in his book “Maitreem Bhajata”. When Bhagavan Yogi Ramsuratkumar saw this Tamil version, He was so excited. And when the Sudhama sisters told Him that this can be sung in the same tune, Bhagavan’s excitement knew no bounds. The Sudhama sisters (Ma Devaki, Ma Vijayalakshmi, Sow. Rajalakshmi and Smt. Vijayakka) immediately sang this at the “Breakfast Hut”. Bhagavan often listened to “maitreem” & this song.

அனைத்துள்ளம் வெல்லும் அன்பு பயில்க
அன்னியர் தமையும் தன்னிகர் காண்க
போரினை விடுக போட்டியை விடுக
பிறனதைப் பறிக்கும் பிழை புரிந்தற்க
அருள்வாள் புவித்தாய் காமதேனுவாய்
அப்பன் ஈசனோ அகில தயாபரன்
அடக்கம் கொடை அருள் பயிலுக மக்காள்
உலகினரெல்லாம் உயர் நலம் உறுக!
– திரு. இரா. கணபதி

Mythological Reference: The Brihadaaranyaka Upanishad has the parable of the three da’s. When the divine beings, humans and demons approached their creator, Lord Brahma and asked for a lesson, he uttered the word “da“. The Devas understood it to be dāmyata, the humans understood it as datta and the Asuras took it to mean dayadhvaṃ.

मैत्रीं भजत अखिलहृज्जेत्रीम् आत्मवदेव परानपि पश्यत ।

maitrīṃ bhajata akhilahṛjjetrīm ātmavadeva parānapi paśyata ।

[अन्वयः] अखिल-हृत्-जेत्रीं मैत्रीं भजत । आत्मवत् एव परान् अपि पश्यत ।

अखिल-हृत्-जेत्रीं मैत्रीं भजत All of you cultivate (भजत-भज्, लोट्, म.पु., ब.व.) Friendship and Humanity (मैत्री), which will conquer (जेत्री) the Hearts (हृत्) of everyone (अखिल). आत्मवत् एव परान् अपि पश्यत You all look (पश्यत-दृश्, लोट्, म.पु., ब.व.) upon others (पर) too (अपि) as similar to yourself (आत्म-वत्) only (एव).

युद्धं त्यजत स्पर्धां त्यजत त्यजत परेष्वक्रममाक्रमणम्॥

yuddhaṃ tyajata spardhāṃ tyajata tyajata pareṣvakramamākramaṇam॥

[अन्वयः] युद्धं त्यजत । स्पर्धां त्यजत । परेषु अक्रमम् आक्रमणं त्यजत ।

युद्धं त्यजत You all ought to renounce (त्यजत-त्यज्, लोट्, म.पु., ब.व.) war (युद्ध). स्पर्धां त्यजत You all ought to forsake (त्यजत) unhealthy competition (स्पर्धा). परेषु अक्रमम् आक्रमणं त्यजत You all should forgo (त्यजत) unrightfully forceful (अक्रम) acquisition and aggression (आक्रमण) towards others (पर).

जननी पृथिवी कामदुघाऽऽस्ते जनको देवः सकलदयालुः ।

jananī pṛthivī kāmadughāste janako devaḥ sakaladayāluḥ ।

[अन्वयः] जननी पृथिवी कामदुघा आस्ते । जनकः सकल-दयालुः देवः ।

जननी पृथिवी कामदुघा आस्ते Mother (जननी) Earth (पृथिवी) is (आस्ते-आस्, लट्, प्र.पु., ए.व.) the yielder (दुघा) of desires (काम). जनकः सकल-दयालुः देवः The God (देव), [our] father (जनक), is absolutely (सकल) compassionate (दयालु) [or compassionate (दयालु) towards everyone (सकल)].
[कामदुघा कामं दोग्धि इति । सकलदयालुः सकलप्रकारकः दयालुः, सकलषु दयालुः च ।]

दाम्यत दत्त दयध्वं जनताः श्रेयो भूयात् सकलजनानाम् ॥

dāmyata datta dayadhvaṃ janatāḥ śreyo bhūyāt sakalajanānām॥

[अन्वयः] (हे) जनताः ! दाम्यत । दत्त । दयध्वम् । सकलजनानां श्रेयः भूयात् ।

(हे) जनताः O People of the World ! दाम्यत May you all practice restraint (दाम्यत-दम्, लोट्., म.पु., ब.व). दत्त May you all give unto others (दत्त-दा, लोट्., म.पु., ब.व). दयध्वम् May you all be kind (दयध्वम्-दय्, लोट्, म.पु., ब.व). सकलजनानां श्रेयः भूयात् The goodness (happiness, prosperity, and spiritual upliftment) (श्रेयस्) of all (सकल) the people (जन) – wish and bless that it happens (भूयात् -भू, आशीर्लिङ्, प्र.पु., ए.व).

मैत्रीं भजत अखिलहृज्जेत्रीम् आत्मवदेव परानपि पश्यत ।

maitrīṃ bhajata akhilahṛjjetrīm ātmavadeva parānapi paśyata ।

maitrīṃ bhajata akhilahṛjjetrīm

Cultivate (bhajata) Friendship (maitrīṃ) which will conquer (jetrīm) all (akhila-) Hearts (hṛt-)

ātmavadeva parānapi paśyata

Look upon (paśyata) even others (parān api) as similar to yourself (ātma-vat eva).

युद्धं त्यजत स्पर्धां त्यजत त्यजत परेष्वक्रममाक्रमणम्॥

yuddhaṃ tyajata spardhāṃ tyajata tyajata pareṣvakramamākramaṇam॥

yuddhaṃ tyajata spardhāṃ tyajata

Renounce (tyajata) war (yuddhaṃ). Forsake (tyajata) competition (spardhāṃ)

tyajata pareṣvakramam ākramaṇam

Give up (tyajata) aggression (ākramaṇam) on others (pareṣu) which is wrong (akramam)

जननी पृथिवी कामदुघाऽऽस्ते जनको देवः सकलदयालुः ।

jananī pṛthivī kāmadughāste janako devaḥ sakaladayāluḥ ।

jananī pṛthivī kāmadughāste

Mother (jananī) Earth (pṛthivī) is here (āste) as the giver of all that is desired (kāmadughā)

janako devaḥ sakaladayāluḥ

God (devaḥ), our father (janakaḥ), is compassionate (dayāluḥ) to all (sakala-)

दाम्यत दत्त दयध्वं जनताः

dāmyata datta dayadhvaṃ janatāḥ

janatāḥ – O People of the World !

dāmyata – Restrain yourself

datta – Give

dayadhvaṃ – Be kind

श्रेयो भूयात् सकलजनानाम् ॥

śreyo bhūyāt sakalajanānām॥

śreyo bhūyāt sakalajanānām

May all people (sakala-janānām) be (bhūyāt) happy and prosperous (śreyaḥ) !

 

Saraseeruhaasanapriye – Duraiswami Iyer

Composed by Sri. Puliyur Duraiswami Iyer
Sung by Smt. Deepa Balakrishnan
Naattai Raagam, Aadi Taalam
Aarohanam:  S R3 G3 M1 P D3 N3 S  Avarohanam:  S N3 P M1 G3 M1 R3 S

सरसीरुहासनप्रिये अम्ब

रचयिता – श्री. पुलियूर् दुरैस्वामि ऐयर्

गायिका – श्रीमती दीपा बालकृष्णन्

 नाट-रागः  आदि-तालः   

आरोहणम् – स रि३ ग्३ म१ प द३ नि३ स । अवरोहणम् – स नि३ प म१ ग्३ म१ रि३ स ।

सरसीरुहासन-प्रिये अम्ब ।

सदा वीणा-गान-प्रिये ।

सदानन्द-हृदये मयि सदये ।

[पल्लवी] (हे) सरसीरुहासन-प्रिये ! अम्ब ! सदा वीणा-गान-प्रिये ! सदानन्द-हृदये ! मयि सदये !
सरसीरुहासन-प्रिये O Beloved (प्रिया) of Brahma, one whose seat (आसन) is the lotus (सरसीरुह)! अम्ब O Mother (अम्बा) ! सदा वीणा-गान-प्रिये O one who always (सदा) loves (प्रिय) the music (गान) of the Veena (वीणा) ! सदानन्द-हृदये O one whose heart (हृदय) is Brahma, Sadaananda (सदानन्द), one who always (सदा) revels in bliss (आनन्द)! सदये O one with compassion (स-दया) मयि for me !

शरणागतं मामव ।

मञ्जुल-चरण-किसलये ।

[अनुपल्लवी…] शरणागतं माम् अव। मञ्जुल-चरण-किसलये !

अव You protect माम् me शरणागतम् who has come (आगत) seeking asylum (शरण)। मञ्जुल-चरण-किसलये O one whose tender (मञ्जुल) legs (चरण) are verily the sprouts (किसलय) with tender buds and leaves !

[माम् – अस्मद् द्वि. वि. । अव – अव् लोट् म.पु. | शरणागतम् – शरणम् आगतः प्राप्तः, तम् ।]

सम्मोदित-कवि-जन-हृदये ।

सरोज-निलये मणि-वलये ।

[…अनुपल्लवी] (हे) सम्मोदित-कवि-जन-हृदये ! सरोज-निलये ! मणि-वलये !

सम्मोदित-कवि-जन-हृदये O one by whom the hearts (हृदय) of the learned people (कवि-जन) are made extremely happy (सं-मोदित) ! सरोज-निलये O one whose abode (निलय) is a lotus (सरोज) ! मणि-वलये O one who has precious stones (मणि) studded bangles (वलय) !

सरसीरुहासन-प्रिये अम्ब ।

सदा वीणा-गान-प्रिये ।

सदानन्द-हृदये मयि सदये ।

सरसीरुहाक्षि-युगले (अम्ब) ।

शरणागत-दीन-वत्सले ।

शरदिन्दु-सुन्दर-वदने विमले ।

[चरणम्…] सरसीरुहाक्षि-युगले ! शरणागत-दीन-वत्सले ! शरदिन्दु-सुन्दर-वदने विमले !
सरसीरुहाक्षि-युगले O one with a couple (युगल) of lotus (सरसीरुह) eyes (अक्षि) ! शरणागत-दीन-वत्सले O one who is affectionate (वत्सल) towards destitute (दीन) who seek (आगत) her refuge (शरण) ! शरदिन्दु-सुन्दर-वदने O one having the beautiful (सुन्दर) face (वदन) resembling the autumnal (शरद्) moon (इन्दु)! विमले O  Pure one, devoid of impurity (वि-मल) !

सरस्वति सति ।

देशिक-नुत-गुण-जाले ।

सततं विद्या-लोले सदा सुशीले ।

[…चरणम्…] सरस्वति सति देशिक-नुत-गुण-जाले । सततं विद्या-लोले सदा सुशीले।]
सरस्वति O Sarasvatee ! सति O Satee, the virtuous one ! देशिक-नुत-गुण-जाले O one possessing the collection (जाल) of qualities (गुण) that are revered (नुत) by teachers (देशिक) ! सततं विद्या-लोले O one who always (सततम्) delights (लोला) in Knowledge (विद्या) ! सदा सुशीले O one who is always (सदा) good-natured
(सु-शील) !

सामज-कुम्भ-स्तन-युगले ।

दवले सकल-साम्राज्य-प्रद-

कर-धृत-पुस्तक-जाले ।

[…चरणम्] सामज-कुम्भ-स्तन-युगले ! दवले ! सकल-साम्राज्य-प्रद-कर-धृत-पुस्तक-जाले !

सामज-कुम्भ-स्तन-युगले O one with the couple (युगल) of breasts (स्तन) like the frontal globes (कुम्भ) of an elephant (सामज) ! दवले O fair one ! सकल-साम्राज्य-प्रद-कर-धृत-पुस्तक-जाले O one whose collection (जाल) of books (पुस्तक) held (धृत) in the hand (कर) could give (प्र-द) the entire (सकल) kingdom (साम्राज्य) !

सरस्वति सति ।

देशिक-नुत-गुण-जाले ।

सततं विद्या-लोले सदा सुशीले ।

[…चरणम्…] सरस्वति सति देशिक-नुत-गुण-जाले । सततं विद्या-लोले सदा सुशीले।]
सरस्वति O Sarasvatee ! सति O Satee, the virtuous one ! देशिक-नुत-गुण-जाले O one possessing the collection (जाल) of qualities (गुण) that are revered (नुत) by teachers (देशिक) ! सततं विद्या-लोले O one who always (सततम्) delights (लोला) in Knowledge (विद्या) ! सदा सुशीले O one who always (सदा) has a good-nature (सु-शील) !

सामज-कुम्भ-स्तन-युगले ।

दवले सकल-साम्राज्य-प्रद-

कर-धृत-पुस्तक-जाले ।

[…चरणम्] सामज-कुम्भ-स्तन-युगले ! दवले ! सकल-साम्राज्य-प्रद-कर-धृत-पुस्तक-जाले !

सामज-कुम्भ-स्तन-युगले O one with the couple (युगल) of breasts (स्तन) like the frontal globes (कुम्भ) of an elephant (सामज) ! दवले O fair one ! सकल-साम्राज्य-प्रद-कर-धृत-पुस्तक-जाले O one whose collection (जाल) of books (पुस्तक) held (धृत) in the hand (कर) could give (प्र-द) the entire (सकल) kingdom (साम्राज्य) !

Other Information

Vidwan Puliyur Duraiswami Iyer lived in the Thanjaavur district of Tamil Nadu during the 19th century. His sons, Ramaswami Sivan and Maha Vaidyanatha Sivan were the earliest performing duo !

References

https://pedia.desibantu.com/saraseeruhaa/
https://nama.co.in/bhagavatha/bhagavatha_detail.php?bhaid=MTMy
https://www.rasikas.org/forums/viewtopic.php?t=19344
https://twitter.com/keshav61/status/1264420414127661056 – Saraswati Picture

Saraswati Painting – Copyrights @krishnafortoday.com and Sri. Keshav. Please visit krishnafortoday.com for prints of the paintings.

Pooraya Mama Kaamam – Naaraayana Teertha

Sri Naaraayana Teertha (who had composed “Sri Krishna Leela Tarangini”, a Sanskrit opera, on the life of Sri. Krishna).

Sung by Chi. Adinarayan Agaram and Kum. Aditi Agaram in  Bilaharee Raaga, Aadi Taala

Aarohanam: S R2 G3 P D2 S     Avarohanam: S N3 D2 P M1 G3 R2 S

पूरय मम कामम्

रचयिता – श्री. नारायणतीर्थः

बिलहरी-रागः आदि-तालः

गायकौ – चिरञ्जीवी आदिनारायण-अगरम् च कुमारी अदिती-अगरम्

आरोहणम् – स रि२ ग३ प द२ स ।    अवरोहणम् – स नि३ द२ प म१ ग३ रि२ स ।

साहित्यम्

पूरय मम कामं गोपाल ।
पूरय मम कामम् ।

[पल्लवी] (हे) गोपाल ! (त्वं) मम कामं पूरय ।

गोपाल O Gopaala, protector (पाल) of cows (गो) and the earth (गो) ! पूरय You (please) fulfill मम my कामम् desire.

[गां भूमिं पशुभेदं वा पालयति गोपालः, गवां पालकः]

वारं वारं वन्दनमस्तु ते  
वारिज-दल-नयन गोपाल ।

[अनुपल्लवी] (हे) गोपाल ! वारिज-दल-नयन ! वारं वारं ते वन्दनम् अस्तु ।

गोपाल O Gopaala! वारिज-दल-नयन O one whose eyes (नयन) are like the petals (दल) of the lotus (वारिज). वारं वारम् Again and again, वन्दनम् (my) salutation अस्तु let it be ते onto You.

[अस्तु – अस् लोट् । ते – तुभ्यम्, युष्मद् च.वि. । वारिजम् – वारिणि जले जायते इति ।]

 मन्ये त्वामिह माधव दैवं
माया-स्वीकृत-मानुष-भावम् ।

[चरणम् 1 …] त्वाम् इह माया-स्वीकृत-मानुष-भावं, दैवम् (अहं) मन्ये ।

मन्ये I consider त्वाम् you (to be) दैवम् the Divine, इह here, माया-स्वीकृत-मानुष-भावम्  the one who has taken (स्वीकृत) the human (मानुष) form (भाव), by means of Maayaa (माया).

[मन्ये – मन् लट् उ.पु. । त्वाम् – युष्मद् द्वि.वि. । दैवम् देवस्य इदम् ।]

धन्यैरादृत-तत्त्व-स्वभावं
धातारं जगतामतिविभवम् ।

[…चरणम् 1](त्वाम् इह) धन्यैः आदृत-तत्त्व-स्वभावं जगतां धातारम् अतिविभवं (दैवं मन्ये।)
I consider you to be the Divine, धन्यैः आदृत-तत्त्व-स्वभावम्  one whose inherent nature (स्वभाव) and essence (तत्त्व) is realized (आदृत) (only) by the fortunate ones (धन्य), जगतां धातारम् the supporter (धातृ) of the world (जगत्), अतिविभवम् one having exceeding greatness (अति-विभव).

पूरय मम कामं गोपाल ।
पूरय मम कामम् ।

गोपाल O Gopaala, protector (पाल) of cows (गो) and the earth (गो) ! पूरय You (please) fulfill मम my कामम् desire.

मत्स्य-कूर्मादि-दश-महितावतार
मदनुग्रहादव मदन-गोपाल ।

[चरणम् 3 …] (हे) मत्स्य-कूर्मादि-दश-महितावतार ! मदन-गोपाल ! मद्-अनुग्रहात् (त्वं माम्) अव । [अव – अव् लोट् म.पु.] मत्स्य-कूर्मादि-दश-महितावतार O one having great (महित) incarnations (अवतार) like the fish-shaped Matsya (मत्स्य), the tortoise-shaped Koorma (कूर्म) and others (आदि)! अव You protect मद्-अनुग्रहात् for blessing me । मदन-गोपाल O loving (मदन) Gopaala!

वात्सल्य-पालित-वर-योगि-वृन्द
वर-नारायणतीर्थ-वर्धित-मोद ।

[…चरणम् 3] (हे) वात्सल्य-पालित-वर-योगि-वृन्द ! वर-नारायणतीर्थ-वर्धित-मोद !

वात्सल्य-पालित-वर-योगि-वृन्द O one by whom the gathering (वृन्द) of the great (वर) Yogis (योगिन्) is protected (पालित) with affection (वात्सल्य) ! वर-नारायणतीर्थ-वर्धित-मोद O one who enhanced (वर्धित) the happiness (मोद) of the good (वर) Naaraayana Teertha (नारायणतीर्थ) !

References

http://www.sangeetasudha.org/narayanateertha/sklt2.html

Gurvashtakam – Tatah Kim – Shankaraacharya

Gurvashtakam, comprising of 8 verses, is composed by Sri Aadi Shankara Aachaarya. He stresses on the worthlessness of other glories, and emphasizes the importance of keeping the mind centered on the Guru.

  • Smt. Sangeetha C.K. (Vocalist)
  • Sow. Swastica Krishnamurthy (Vocalist)
  • Sri. P.C. Varadharajan (Violinist)
  • Sri. R. Surya (Mridangist)

This video has the verses in Devanagiri script and Anvaya that might be useful for Sanskrit students.

This video has transliteration and word-meaning in English.

शरीरं सुरूपं तथा वा कलत्रं
यशश्चारु चित्रं धनं मेरुतुल्यम् ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥१॥

सुरूपं शरीरं, तथा (सुरूपं) कलत्रं वा, चारु चित्रं यशः, मेरु-तुल्यं धनं (सर्वं भवति चेत् अपि) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । ततः किम् । ततः किम् । ततः किम् । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) । [अङ्घ्रि-पद्मे = पाद-कमले]

कलत्रं धनं पुत्रपौत्रादि सर्वं
गृहं बान्धवाः सर्वमेतद्धि जातम् ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥२॥

कलत्रं, धनं, पुत्रपौत्रादि सर्वं, गृहं, बान्धवाः, एतद् सर्वम् हि जातम् (अस्ति चेत् अपि) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[कलत्रम् = पत्नी]

षडङ्गादिवेदो मुखे शास्त्रविद्या
कवित्वादि गद्यं सुपद्यं करोति ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥३॥

मुखे षडङ्गादिवेदः (भवति) । शास्त्र-विद्या (च भवति) । कवित्वादि गद्यं सुपद्यं करोति । (किन्तु) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[षडङ्गादिवेदः = शिक्षा कल्पः व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषं छन्दः इति षडङ्गैः सहितः वेदः]

विदेशेषु मान्यः स्वदेशेषु धन्यः

सदाचारवृत्तेषु मत्तो न चान्यः ।

मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥४॥

विदेशेषु मान्यः (अस्मि) । स्वदेशेषु धन्यः (अस्मि) । सदाचारवृत्तेषु मत्तः अन्यः च न (अस्ति) । (किन्तु) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[मत्तः = मम अपेक्षया]

क्षमामण्डले भूपभूपालवृन्दैः
सदा सेवितं यस्य पादारविन्दम् ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥५॥

यस्य पादारविन्दं क्षमामण्डले भूपभूपालवृन्दैः सदा सेवितं (भवति तस्य) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[क्षमामण्डले = भूतले]

यशो मे गतं दिक्षु दानप्रतापात्
जगद्वस्तु सर्वं करे यत्प्रसादात् ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥६॥

मे यशः दानप्रतापात् दिक्षु गतं, यत्प्रसादात् सर्वं जगद्वस्तु (मम) करे (स्थितम्) । (तथापि) गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे (मम) मनः न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[यत्प्रसादात् = यस्य यशसः उपकारेण । सर्वं जगद्वस्तु = जगतः सर्वाणी वस्तूनि । ]

न भोगे न योगे न वा वाजिराजौ
न कान्तामुखे नैव वित्तेषु चित्तम् ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥७॥

चित्तं भोगे न (वर्तते) । योगे वा न । वाजिराजौ न । कान्तामुखे न । वित्तेषु न एव । (किन्तु) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[वाजिराजौ = वाजिनां राजिः, तस्मिन् । अश्वानां श्रेण्यां, तुरगानां समूहे ]

अरण्ये न वा स्वस्य गेहे
न कार्ये न देहे मनो वर्तते मे त्वनर्घ्ये ।
मनश्चेन्न लग्नं गुरोरङ्घ्रिपद्मे
ततः किं ततः किं ततः किं ततः किम् ॥८

मे मनः अरण्ये न वर्तते । स्वस्य गेहे वा न । कार्ये न । देहे न । अनर्घ्ये तु न । (तथा अपि) मनः गुरोः अङ्घ्रि-पद्मे न लग्नं चेत् ततः किं (प्रयोजनम्) । (किमपि प्रयोजनं नास्ति) ।
[अनर्घ्ये = अमूल्यवस्तुनि]

गुरोरष्टकं यः पठेत्पुण्यदेही
यतिर्भूपतिर्ब्रह्मचारी च गेही ।
लभेद्वाच्छितार्थं पदं ब्रह्मसञ्ज्ञं
गुरोरुक्तवाक्ये मनो यस्य लग्नम्

[फलस्तुतिः] यः गुरोः अष्टकं पठेत् यस्य मनः गुरोः उक्त-वाक्ये लग्नम् (अस्ति, सः) पुण्यदेही यतिः भूपतिः ब्रह्मचारी गेही च वाच्छितार्थं ब्रह्म-सञ्ज्ञं पदं लभेत् ।
[पुण्यदेही = पुण्यात्मा]

—-

English Version

śarīraṃ surūpaṃ tathā vā kalatraṃ
yaśaścāru citraṃ dhanaṃ merutulyam ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥1॥

(Let) śarīraṃ the body surūpaṃ be handsome; vā or tathā likewise kalatraṃ a (beautiful) wife; cāru splendid & citraṃ wonderful yaśaḥ reputation; & dhanaṃ wealth merutulyaṃ that is like Mount Meru (in size). tataḥ kim So what? kiṃ What (benefit is there), tataḥ due to these, cet in case manaḥ the mind na is not lagnaṃ held tightly onto guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet? (Without devotional surrender to the Guru, these are useless).

kalatraṃ dhanaṃ putrapautrādi sarvaṃ
gṛhaṃ bāndhavāḥ sarvametaddhi jātam ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥2॥

(Even if) kalatraṃ wife, dhanaṃ wealth, putrapautrādi sons, grandsons, etc., sarvaṃ all these,  gṛhaṃ house, bāndhavāḥ relatives; etad sarvam all of these,  hi jātam certainly do exist. tataḥ So kim what? kiṃ What (benefit is there), tataḥ due to these, cet if manaḥ the mind na is not lagnaṃ established on guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet. (Without devotional surrender to the Guru, there is no use of people and possessions).

ṣaḍaṅgādivedo mukhe śāstravidyā
kavitvādi gadyaṃ supadyaṃ karoti ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥3॥

ṣaḍaṅgādivedaḥ The Veda with its six Vedaangas (śikṣā kalpaḥ vyākaraṇaṃ niruktaṃ jyotiṣaṃ & chandaḥ) etc., mukhe is on (one’s) lips (along with) śāstravidyā the scriptural knowledge. He karoti creates gadyaṃ prose, kavitvādi that is endowed with poetic skills, etc.; & supadyaṃ good poetry (too). cet If manaḥ the mind na is not lagnaṃ centered on guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet, tataḥ kiṃ for what use are these (skills)? Nothing!

videśeṣu mānyaḥ svadeśeṣu dhanyaḥ sadācāravṛtteṣu matto na cānyaḥ ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥4॥

(One may be) mānyaḥ well-respected videśeṣu abroad dhanyaḥ (& also be) prosperous svadeśeṣu in one’s own land. ca Also (he might think) sadācāravṛtteṣu “In the paths of righteous conduct, anyaḥ na there is no one else mattaḥ (better) than me”. tataḥ kiṃ So what, cet if manaḥ the mind na is not lagnaṃ fixed on guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet? (Being great in any field is useless, without absolute surrender to the Guru).

kṣamāmaṇḍale bhūpabhūpālavṛndaiḥ
sadā sevitaṃ yasya pādāravindam ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥5॥

(He might be a person) yasya whose pādāravindaṃ lotus feet sevitaṃ are worshipped sadā always bhūpabhūpālavṛndaiḥ by the gathering of kings and emperors kṣamāmaṇḍale in the world. kiṃ What (benefit is there), tataḥ due to these cet if manaḥ the mind na is not lagnaṃ centered on guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet. (Only the constant remembrance of the Guru will help in elevating oneself and not these honors).

yaśo me gataṃ dikṣu dānapratāpāt
jagadvastu sarvaṃ kare yatprasādāt ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥6॥

(One might think), “me My yaśaḥ glory gataṃ has spread dikṣu in all directions dānapratāpāt due to my philanthropy and prowess, yatprasādāt because of which (its favour), sarvaṃ all jagadvastu worldly things kare are in (my) hand”. kiṃ What (benefit is there), tataḥ due to these cet if manaḥ the mind na does not lagnaṃ hold tightly onto guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet? (There is no use of these, without Guru Bhakti).

na bhoge na yoge na vā vājirājau
na kāntāmukhe naiva vitteṣu cittam ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥7॥

Let a person’s cittaṃ mind bhoge na be not (dwelling) on enjoyments; yoge vā na not on Yoga; vājirājau na not on (material possessions like) the troop of horses; kāntāmukhe na not on the beloved wife’s face; & eva definitely vitteṣu na not on wealth. Yet, cet if manaḥ the mind na is not lagnaṃ clinging onto guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet, kiṃ what is the use tataḥ due to all that? (There is no use of controlling mind without Guru Bhakti).

araṇye na vā svasya gehe na kārye
na dehe mano vartate me tvanarghye ।
manaścenna lagnaṃ guroraṅghripadme
tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kiṃ tataḥ kim ॥8॥

One may think, “me My manaḥ mind na is not vartate dwelling araṇye on the forest; na vā nor svasya gehe on my own house; kārye na not on the  work; dehe na Not on the body; tu Definitely na not anarghye on invaluable possessions”. tataḥ kiṃ So what, cet if manaḥ the mind na lagnaṃ is not attached to guroḥ Guru’s aṅghripadme Lotus feet? (Even giving up all worldly desires, is of no use, without total surrender to the Guru).

guroraṣṭakaṃ yaḥ paṭhetpuṇyadehī
yatirbhūpatirbrahmacārī ca gehī ।
labhedvācchitārthaṃ padaṃ brahmasañjñaṃ
guroruktavākye mano yasya lagnam ॥

yaḥ He who paṭhet might read guroḥ aṣṭakaṃ (this) Guru’s Ashtakam; yasya he whose manaḥ mind lagnam is engrossed in guroḥ Guru’s uktavākye uttered words (advice); puṇyadehī (that) sacred person, (whether he is one of) yatiḥ an ascetic; bhūpatiḥ a king; brahmacārī a celibate; ca and gehī an householder; labhet he will obtain, vācchitārthaṃ the sought-after objective, padaṃ which is the state brahmasañjñaṃ named Brahman.

References:

https://sanskritdocuments.org/doc_deities_misc/gurvashtakam.html?lang=sa

Click to access Shivoham-San.pdf

https://isha.sadhguru.org/in/en/blog/article/guru-ashtakam-audio-lyrics-meaning

Shyaamalaambike – Aandavan Pichchai

Shyaamalaambike – Aandavan Pichchai  – Tilang Raaga, Aadi Taala

Sung by Smt. Sangeetha C.K.

 तिलङ्ग-रागः आदि-तालः — रचयिता – आन्डवन् पिच्चै — गायिका – श्रीमती सङ्गीता सी. के.

आरोहणम् – स ग३ म१ प नि३ स । अवरोहणम् – स नि२ प म१ ग३ स ।

Aarohanam: S G3 M1 P N3 S    Avarohanam: S N2 P M1 G3 S

श्यामलाम्बिके सर्वजीवात्मिके सोमसुन्दरनायिके अम्ब ।

[पल्लवी] (हे) श्यामलाम्बिके ! सर्वजीवात्मिके ! सोमसुन्दरनायिके ! अम्ब !

श्यामलाम्बिके O Shyaamalaambikaa, dark coloured (श्यामल) Mother Durga (अम्बिका) !  सर्वजीवात्मिके O Indweller (आत्मिका) in every being (सर्व-जीव) ! सोमसुन्दरनायिके O Consort (नायिका)  of Shiva, Somasundara (सोमसुन्दर) !  अम्ब  O Mother (अम्बा) !

नाम-सङ्कीर्तन-नाद-स्वरूपिणि
साम-गान-प्रिये सारस-नेत्रि ।

[अनुपल्लवी] (हे) नाम-सङ्कीर्तन-नाद-स्वरूपिणि ! साम-गान-प्रिये ! सारस-नेत्री !

नाम-सङ्कीर्तन-नाद-स्वरूपिणि O Personification (स्वरूपिणी) of the sound (नाद) of the glorification (सङ्कीर्तन) of the Divine name (नाम) ! साम-गान-प्रिये O Lover (प्रिया) of the musical sound (गान) of the Saama Veda (साम) ! सारस-नेत्रि O Lotus-eyed one (सारस-नेत्री)!

मृदङ्ग-ताल-सहित-वेणु-वीणा-वाद्य-
श्रुति-लय-सङ्गीतानन्द-भरिते ।

[चरणम् …] (हे) मृदङ्ग-ताल-सहित-वेणु-वीणा-वाद्य-श्रुति-लय-सङ्गीतानन्द-भरिते।

मृदङ्ग-ताल-सहित-वेणु-वीणा-वाद्य-श्रुति-लय-सङ्गीतानन्द-भरिते O one completely filled with (भरिता) the bliss (आनन्द) derived from the music (सङ्गीत) of the instruments (वाद्य) like flute, Venu (वेणु) and Veena (वीणा) accompanied by (सहित) Mrudanga (मृदङ्ग) and Taala (ताल), adhering to Shruti (श्रुति) and Laya (लय) !

कृतमिदं कीर्तनं गिरि-राज-पुत्रि 
मृदुतर-पल्लव-चरण-समर्पणम् ।

[…चरणम्] (हे) गिरि-राज-पुत्रि ! इदं कीर्तनं मृदुतर-पल्लव-चरण-समर्पणम् कृतम् (अस्ति) ।

गिरि-राज-पुत्रि O Daughter पुत्री of Himavaan (गिरि-राज), the king of the mountains ! इदम् This कीर्तनम् song कृतम् is made मृदुतर-पल्लव-चरण-समर्पणम् an offering (समर्पण) at your feet (चरण) that are extremely soft (मृदु-तर) like a tender leaf (पल्लव).

Know the Composer – Aandavan Pichchai:

Aandavan Pichchai (ஆண்டவன் பிச்சை meaning “Alms of God”) was the pen name of Smt. Maragathavalli (6 September 1899 – November 1990). She composed many songs in Sanskrit, Tamil and Telugu, though she had no formal education. Kanchi Mahaaperiyavaa gave her the name “Aandavan Pichchai” even when she was a small girl. A couple of times she had the vision of Lord Muruga and composed many songs on Him. [You may see the references given in the description].

This composer Aandavan Pichchai used to sing in Kaalikaambaal temple at George Town. It was here, in 1952, that she sang her famous song ”Ullam Uruguthaiyaa” உள்ளம் உருகுதையா.  Once when she was at the Sanctum Santorum of the Madurai Meenaakshi temple, Goddess Meenaakshi came in Her emerald form and requested her to sing about Her. Smt Aandavan Pichchai entered into a trance and sang Sri Madhuraa Naayaki Madhura Gaana Panchakam.

Notes:

The poet refers the feet to tender leaf. She is considering the Devi as Veda tree and her feet as the tender leaf which is at the end, that is Vedanta. So the philosophical meaning is that She is Veda Sara Swaroopini.

In the Mangala shloka of Champu Ramayana,लक्ष्मीं तनोतु नितरामितरानपेक्षमङ्घ्रिद्वयं निगमशाखिशिखाप्रवालम् ।  Ganesha’s feet are mentioned as निगमशाखिशिखाप्रवालम् – The sprouts (प्रवालम्) of the branches (i.e., Vedanta) (शिखा) of the Veda (निगम) tree (शाखि).

References:

https://www.karnatik.com/c9586.shtmlhttps://m.dailyhunt.in/news/india/tamil/swasthiktv-epaper-swasthik/annai+sree+meenakshi+akilam+anaithaiyum+noynodikalil+irunthu+kapparrattum-newsid-177368090http://periscope-narada.blogspot.com/2018/12/pitthan-enralum.htmlhttps://www.rasikas.org/forums/viewtopic.php?t=19671https://mahaperiyavaa.blog/2015/01/27/aandavan-pichai/

 

Satyam Vidhaatum – SrimadBhaagavatam

Narasimhaavataara – Satyam Vidhaatum – SrimadBhaagavatam – Smt. Vidhya Ramesh – Smt. Sangeetha C.K.

श्रीमद्भागवतम् (7.8.17) – नरसिंहस्य अत्यद्भुतरूपम्

सत्यं विधातुं निजभृत्यभाषितं व्याप्तिं च भूतेष्वखिलेषु चात्मनः ।
अदृश्यतात्यद्भुतरूपमुद्वहन् स्तम्भे सभायां न मृगं न मानुषम् ॥१७॥

Smt. Vidhya Ramesh has explained this shloka from Srimad Bhaagavatam in Sanskrit. Smt. Sangeetha C.K.’s rendition of this shloka is also present.

Extract from the Sanskrit Lecture series on Yaadavaabhyudayam. https://www.youtube.com/playlist?list=PLTWf5ZhGT3612e8MB6zwIkGAdsWu2tquH Artwork Courtesy: Sri Keshav