ShivaMaanasaPoojaa

Shiva-Maanasa-Poojaa

A hymn depicting
the mental  worship offered to Lord Shiva

Here is the rendition by Smt. Rama Sivaraman, shown with the meaning in English:

 

रत्नैः कल्पितमासनं हिमजलैः स्नानं च दिव्याम्बरं
नानारत्नविभूषितं मृगमदामोदाङ्कितं चन्दनम् ।
जातीचम्पकबिल्वपत्ररचितं पुष्पं च धूपं तथा
दीपं देव दयानिधे पशुपते हृत्कल्पितं गृह्यताम् ॥ १ ॥

देव ! दयानिधे ! पशुपते ! रत्नैः कल्पितम् आसनं, हिम-जलैः स्नानं च, नाना-रत्न-विभूषितं दिव्य-अम्बरं, मृगमद-आमोद-अङ्कितं [कस्तूरी-गन्ध-अङ्कितं] चन्दनं, जाती-चम्पक-बिल्वपत्र-रचितं पुष्पं [पुष्पमालां] च, धूपं, तथा दीपं, हृत्-कल्पितं गृह्यताम् ।

रत्नैः कल्पितम् आसनं (A throne imagined to be made of precious stones) हिम-जलैः स्नानं च (an ablution with cool water) दिव्य-अम्बरं (divine robes) नाना-रत्न-विभूषितं (adorned with many gems) मृगमद-आमोद-अङ्कितं चन्दनं (sandalwood paste mixed with the scent of musk) जाती-चम्पक-बिल्व-पत्र-रचितं पुष्पं च (and flower arrangement adorned with jasmine, champaka flowers and bilva leaves), धूपं (incense) तथा (in the same way) दीपं (a lamp), देव (O God) दयानिधे (O Ocean of Mercy) पशुपते (O Pasupati) हृत्-कल्पितं (these are imagined in my heart) गृह्यताम् (Kindly accept them) ।

सौवर्णे नवरत्नखण्डरचिते पात्रे घृतं पायसं
भक्ष्यं पञ्चविधं पयोदधियुतं रम्भाफलं पानकम् ।
शाकानामयुतं जलं रुचिकरं कर्पूरखण्डोज्ज्वलं
ताम्बूलं मनसा मया विरचितं भक्त्या प्रभो कुरु ॥ २ ॥ 

नवरत्न-खण्ड-रचिते सौवर्णे पात्रे, घृतं, पायसं, पयो-दधि-युतं पञ्चविधं भक्ष्यं, रम्भाफलं [कदलीफलं], पानकं, शाकानाम् अयुतं [दशसहस्रं (बहुत्ववाची)], कर्पूर-खण्ड-उज्ज्वलं [कर्पूर-खण्ड-निर्मलं] रुचिकरं जलं, ताम्बूलं (च) मया मनसा भक्त्या विरचितं  (अस्ति) । प्रभो ! स्वीकुरु ।

सौवर्णे नवरत्न-खण्ड-रचिते पात्रे (In a golden bowl embedded with the nine gems), घृतं (ghee), पायसं (paayasam), भक्ष्यं पञ्चविधं (five kinds of food items), पयो-दधि-युतं (made from milk and curd), रम्भाफलं पानकं (banana and paanakam / paanakam made with bananas), शाकानाम् अयुतं (lots of vegetables) जलं रुचिकरं कर्पूर-खण्ड-उज्ज्वलं (sweetened water vitalized by a piece of edible camphor / sweetened water and Aarati lit with a piece of camphor) ताम्बूलं (betel leaf) मनसा (with my mind) मया (by me) विरचितं (prepared) भक्त्या (with devotion) प्रभो (O Lord) स्वीकुरु (please accept them) ।

छत्रं चामरयोर्युगं व्यजनकं चादर्शकं निर्मलं
वीणाभेरिमृदङ्गकाहलकला गीतं च नृत्यं तथा ।
साष्टाङ्गं प्रणतिः स्तुतिर्बहुविधा ह्येतत्समस्तं मया
सङ्कल्पेन समर्पितं तव विभो पूजां गृहाण प्रभो ॥ ३ ॥

विभो ! प्रभो ! छत्रं, चामरयोः युगं व्यजनकं च, निर्मलम् आदर्शकं, वीणा-भेरि-मृदङ्ग-काहल-कलाः [वीणा-भेरि-मृदङ्ग-महाढक्काः इत्येतेषां वाद्यैः कृताः कलाः]  गीतं च, नृत्यं तथा, साष्टाङ्गं प्रणतिः [नमस्कारः], बहुविधा स्तुतिः, एतत् समस्तं हि मया सङ्कल्पेन तव समर्पितम् (अस्ति) । पूजां गृहाण ।

छत्रं (Umbrella), चामरयोः युगं व्यजनकं (a pair of Chaamara fans) च  (and) आदर्शकं निर्मलं (a spotless mirror), वीणा-भेरि-मृदङ्ग-काहल-कलाः (Art forms performed using veena, kettledrums, mrudangam and big drum), गीतं (song) च (and) नृत्यं (dance) तथा (in the same way). साष्टाङ्गं  प्रणतिः (Saatshtaanga prostrations falling flat on the ground), स्तुतिः  बहुविधा (many kinds of hymns) हि (verily) एतत् समस्तं (all these) मया (by me) सङ्कल्पेन (by imagination) समर्पितं तव (offered to you). विभो (O All Pervading One) पूजां (this worship) गृहाण (kindly receive) प्रभो (O Almighty Lord) ।

आत्मा त्वं गिरिजा मतिः सहचराः प्राणाः शरीरं गृहं
पूजा ते विषयोपभोगरचना निद्रा समाधिस्थितिः ।
सञ्चारः पदयोः प्रदक्षिणविधिः स्तोत्राणि सर्वा गिरः
यद्यत्कर्म करोमि तत्तदखिलं शम्भो तवाराधनम् ॥ ४ ॥

आत्मा त्वम् (असि) । (मम) मतिः गिरिजा (अस्ति) । प्राणाः सहचराः । (मम) शरीरं (तव) गृहम् । विषय-उपभोग-रचना (विषय-सेवन-रचना) ते पूजा । निद्रा समाधि-स्थितिः । पदयोः सञ्चारः प्रदक्षिण-विधिः । सर्वाः गिरः स्तोत्राणि । शम्भो ! यत् यत् कर्म करोमि, तत् तत् अखिलं तव आराधनम् ।

आत्मा त्वं (Aatma is You). गिरिजा मतिः (Intellect is Paarvati). सहचराः प्राणाः (My five praanaas are Your attendants). शरीरम् (My body) गृहम् (is Your house). पूजा ते विषय-उपभोग-रचना (My enjoyment of the sense objects is Your worship). निद्रा (My sleep) समाधि-स्थितिः (is the state of samadhi). सञ्चारः पदयोः (The walking of my feet) प्रदक्षिणविधिः (is the method of circumambulation), स्तोत्राणि सर्वाः गिरः (All words uttered by me are Your hymns). यत् यत् कर्म करोमि (Whatever I do) तत् तत् अखिलं (all of those) शम्भो (O Benevolent Lord) तव आराधनम् (are Your adoration) ।

करचरणकृतं वाक्कायजं कर्मजं वा ।
श्रवणनयनजं वा मानसं वापराधम् ।
विहितमविहितं वा सर्वमेतत्क्षमस्व ।
जय जय करुणाब्धे श्रीमहादेवशम्भो ॥ ५ ॥

कर-चरण-कृतं, वाक्-कायजं, कर्मजं वा, श्रवण-नयनजं वा, मानसं वा, विहितम्, अविहितं वा, एतत् सर्वम् अपराधं क्षमस्व । जय, जय । करुणा-अब्धे ! श्री-महा-देव-शम्भो !

कर-चरण-कृतं (Performed with my hands or feet), वाक्-कायजं (created by my speech or body), कर्मजं वा (or risen out of my actions), श्रवण-नयनजं वा (or caused by my ears or eyes) मानसं वा (or mental) अपराधम् (be my sin). विहितम् (Be it ordained by scriptures) अविहितं वा (or prohibited). सर्वम् एतत् (All of these) क्षमस्व (please forgive). जय जय (May you be victorious) करुणा-अब्धे (O Ocean of Compassion) श्री-महा-देव-शम्भो (O Great God,  Shambhu, the Benevolent One) ।