Manisha Panchakam

मनीषा पञ्चकम्

Shloka was taught by Swamini Svatmananda — Feb 2016.

http://livestream.com/Swaminiji

Chandala Asks:

अन्नमयादन्नमयम् अथवा चैतन्यमेव चैतन्यात्
द्विजवर दूरीकर्तुम् वांछसि किम् ब्रूहि गच्छ गच्छेति

हे द्विजवर | अन्नमयात् अन्नमयं अथवा चैतन्यात् चैतन्यम् एव  दूरीकर्तुं (त्वं) वाञ्चसि किम् ?
“गच्छ गच्छ” इति (त्वं) ब्रूहि ।

O the best among Brahmins. This body is formed from food that is making up another body. So also Chaitanyam (Consciousness) comes from Chaitanyam. Now you are asking ‘Go away, go away to a far off place!’ Tell me which one should away to a far off place, from which?

किम् गंगाम्बुधि बिम्बितेऽम्बरमणौ चाण्डालवीधीपयः |
पूरेवान्तरमस्ति कांचनघटी-मृत्कुम्भयोर्वांबरे ||

गंगा+अम्बुधि+बिम्बिते+अम्बर+मणौ चंडाल+वीधी+पयः पूरे वा अन्तरम् अस्ति किम् ? कांचन+घटी+मृत्+कुम्भयोः वा अम्बरे (अन्तरम् अस्ति किम्)?

If the sun is reflected in the waters of the Ganga, or in a stream flowing through a slum, is there any difference? Or for space in a golden vessel and space in a clay pot?

प्रत्यग्वस्तुनि निस्तरन्गसहजानन्दावबोधाम्बुधौ |
विप्रोऽयम् श्वपचोयमित्यपि महान् कोऽयं विभेद+भ्रमः?

प्रत्यग्+वस्तुनि निः+तरन्ग+सहज+आनन्द+अवबोध+अम्बुधौ, “अयं विप्रः, अयं श्व+पचः” इति अपि अयं महान् विभेद+भ्रमः कः?

With regard to atma, the tranquil, natural, ocean of limitless consciousness, How can one say “He is a brahman, he is an outcaste”? Such distinctions are erroneous.

Sri Sri Shankara Answers:

जाग्रत्स्वप्नसुषुत्पिषु स्फुटतरा या संविदुज्जृम्भते
या ब्रह्मादि पिपीलिकान्ततनुषु प्रोता जगत्साक्षिणी |
सैवाहं न च दृश्य वस्त्विति दृढ प्रज्ञापि यस्यास्तिचे
च्चण्डालोस्तु स तु द्विजोस्तु गुरुरित्येषा मनीषा मम

जाग्रत्+स्वप्न+सुषुत्पिषु स्फुटतरा या संवित्+उत्+जृम्भते
या ब्रह्म+आदि पिपीलिका+अन्त+तनुषु प्रोता जगत्+साक्षिणी
सा एव अहं न च दृश्य+वस्तु इति दृढ+प्रज्ञा अपि यस्य अस्ति चेत्
चण्डाल: अस्तु सः तु द्विजः अस्तु गुरुः इति एषा मनीषा मम

“या जाग्रत्+स्वप्न+सुषुत्पिषु स्फुटतरा, या संवित्+उत्+जृम्भते, या ब्रह्म+आदि पिपीलिका+अन्त+तनुषु प्रोता, सा एव अहम् | दृश्य+वस्तु न च |” इति यस्य दृढ+प्रज्ञा अस्ति चेत्, सः अपि गुरुः इति एषा मम मनीषा |
It is my firm conviction that he indeed is the guru, be he a Candala (outcaste) or twice born who has this unshakeable knowledge that it is the same consciousness manifesting itself truly in wakefulness, dream and deep sleep, and in all the bodies from Brahma (the creator) to the ant, is the witness of this world, “I am that” and not this object of perception.

ब्रह्मैवाहमिदं जगच्च सकलं चिन्मात्रविस्तारितं
सर्वं चैतदविद्यया त्रिगुणयाशेषं मया कल्पितम्
इत्थं यस्य दृढा मतिः सुखतरे नित्ये परे निर्मले
चण्डालोस्तु स तु द्विजोस्तु गुरुरित्येषा मनीषा मम

ब्रह्म एव अहम् इदं जगत् च सकलं चिन्मात्र+विस्तारितं
सर्वं च एतत् अविद्यया त्रिगुणया+अशेषं मया कल्पितम्
इत्थं यस्य दृढा मतिः सुखतरे नित्ये परे निर्मले
चण्डाल: अस्तु सः तु द्विजः अस्तु गुरुः इति एषा मनीषा मम

ब्रह्म एव अहम् | इदं जगत् च (ब्रह्म एव) | त्रिगुणया अविद्यया शेषं (or अशेषं) सकलं चिन्मात्र+विस्तारितं एतत् सर्वं च मया कल्पितम् | इत्थं यस्य दृढा मतिः सुखतरे नित्ये परे निर्मले (adjectives of  ब्रह्मणि) (अस्ति), चण्डाल: तु अस्तु द्विजः अस्तु, सः अपि गुरुः इति एषा मम मनीषा |

त्रिगुणयाशेषम् = त्रिगुणया+अशेषम्

त्रिगुणयाशेषम् = त्रिगुणया+शेषम्

Substance

I am none other than a part and parcel of the Brahman (The Absolute). I am dwelling on the pure and infinite Brahman and I am the very Brahman. This universe is glittering with infinite glow by the power of the chaitanya or unlimited sentient energy of the Absolute. Apparently the universe is assumed (by us) to consist of diverse and different things, due to (our) ignorance (avidya or nescience) borne out of the three gunas (Sattva, Rajas and Tamas). He who firmly believes with perfect understanding of this unity in diversity, for me, he is the adorable great Master, irrespective of whether he is a Brahmin or an outcaste. This is my perfect understanding.

Verse

शश्वन्नश्वरमेव विश्वमखिलं निश्चित्य वाचा गुरोः
नित्यं ब्रह्म निरन्तरं विमृशता निर्व्याज शान्तात्मना |
भूतं भावि च दुष्कृतं प्रदहता संविन्मये पावके
प्रारब्धाय समर्पितं स्ववपुरित्येषा मनीषा मम ॥

शश्वत् नश्वरं एव विश्वं अखिलं निश्चित्य गुरोः वाचा
नित्यं ब्रह्म निरन्तरं विमृशता निर्व्याज+शान्त+आत्मना |
भूतं भावि च दुष्कृतं प्रदहता संविन्मये पावके
प्रारब्धाय समर्पितं स्व+वपुः इति एषा मनीषा मम ॥

विश्वं अखिलं, शश्वत् एव नश्वरं (भवति इति) निश्चित्य,
नित्यं ब्रह्म निरन्तरं (इति) गुरोः वाचा  विमृशता,

निर्व्याज+शान्त+आत्मना,

भूतं च भावि च, दुष्कृतं, संविन्मये पावके प्रदहता

प्रारब्धाय समर्पितं स्व+वपुः

(सः गुरुः) इति एषा मनीषा मम |

[ Notes:

नश्वरं = that which is constantly subject to decay; संततभावे वरच् – always;  Other examples स्थावर – that which always stays in one place; ईश्वर – always protects; भास्वर – always shines;

पु + अक = पौ + अक = agent of purification

]

It is my conviction that by the teachings of guru and by the eternal, serene Brahmam constantly shining, and having concluded that the entire world is prone to instant dissolution it looks that the past imperfect acts are Consigned to the (purifying) fire of consciousness and one’s present body is surrendered to the effects of previous birth (prarabda).

Verse

या तिर्यङ्नरदेवताभिरहमित्यन्तः स्फुटा गृह्यते
यद्भासा हृदयाक्षदेहविषया भान्ति स्वतो अचेतनाः,
तां भास्यैः पिहितार्कमण्डलनिभां स्फूर्तिं सदा भावय-
न्योगी निर्वृतमानसो हि गुरुरित्येषा मनीषा मम ||

या तिर्यङ्नरदेवताभिः अहम् इति अन्तः स्फुटा गृह्यते
यत् भासा हृदय+अक्ष+देह+विषयाः भान्ति स्वतः अचेतनाः,
तां भास्यैः पिहितार्कमण्डलनिभां स्फूर्तिं सदा भावयन्
योगी निर्वृतमानसः हि गुरुः इति एषा मनीषा मम ||

या स्फुटा तिर्यक्+नर+देवताभिः अहम् इति अन्तः गृह्यते,

यत् भासा स्वतः अचेतनाः (चेदपि) हृदय+अक्ष+देह+विषयाः भान्ति,

भास्यैः हि पिहिता+अर्क+मण्डल+निभां तां स्फूर्तिं सदा भावयन्,

योगी निर्वृतमानसः गुरुः इति एषा मनीषा मम ||

The Self or pure consciousness is experienced clearly within by all animals, human beings and the gods alike as the ‘I’. It is by the reflection of this pure consciousness that the mind, sense organs and the body which are insentient, appear to be sentient. External objects are perceived only because of this. This Self is, however, concealed by this very mind, senses and body which are illuminated by it, just as the Sun is concealed by the clouds. A person of perfect realization and wisdom due to his complete and clear understanding ever meditates in his mind on this supreme consciousness. Such a person is the real preceptor. This is my perfect conviction.

< Rest of the shlokas will be updated in this page itself >

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s