Words with Different Roots – Same Meaning – with some similarity in their forms

Clarification from Sri B. Neelesh on भा: and भास: – Words with Different Roots – Same Meaning – with some similarity in their forms
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
यदि भाः सदृशी सा स्यात्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ११.१२ ॥
यदि सूर्यसहस्रस्य भा: दिवि युगपद् उत्थिता भवेत्, (तर्हि) सा तस्य महात्मन: भास: स्यात् ।
भा: – भास्, सकारान्तस्त्रीलिङ्ग: – प्रकाश: / तेज: इति अर्थ: [भा: भासौ भास: इति रूपाणि]
भास: – भास., अकारान्तपुँल्लिङ्ग: – प्रकाश: / तेज: इति अर्थ: [भास: भासौ भासा:]
विशेष: –  भास् / भास: एतौ भिन्नौ शब्दौ । एक: हलन्त:, अपर: अजन्त: । परन्तु अर्थौ समानौ |
अन्यानि अपि उदाहरणानि सन्ति एतादृशानि –
1) वार्  vs वारि (अर्थ: – जलम्)
वार् (रेफन्तनपुँ. शब्द: ) – वा: वारी वारि
वारि (इकारान्तनपुँ. शब्द: ) – वारि वारिणी वारीणि
2) नृ vs नर (अर्थ: – पुरुष: )
नृ – ऋकारान्तपुँल्लिङ्ग: – ना नरौ नर:
नर – अकारान्तपुँ. – नर: नरौ नरा:
3) श्वन् श्वान (अर्थ: – कुक्कुर:)
श्वन् – नकारान्तपुँल्लिङ्ग: – श्वा श्वानौ श्वान:
श्वान – अकारान्तपुँ. –  श्वान: श्वानौ श्वाना:
Feb 2, 2016
Information about the derivation of the two words for lotus – aravindam and paathajam
“अर” इत्युक्ते चक्राकारम् ( arc / semicircle etc) । अरान् विन्दति तत् अरविन्दम् । The one which obtains arc-shaped (petals or leaves).
पाथस् इति सकारान्तनपुँसकलिङ्गशब्दः, जलम् इत्यर्थः । पाथसि जायते तत् पाथोजम् । The one born in water.
Oct 21, 2017
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s