KSOU MA Final Year – Vyaakarana session – 2015 – Dr. T.V.S.

In the contact classes for KSOU MA Final Year in the year 2015,  the following examples were covered in the session on Vyaakarana by Dr. T.V. Satyanaaraayana Rao of Oriental Research Institute.

The sutras covered in the contact class conducted for around 4-hours is listed here. Typically the professor takes a samastapadam and explains the sutra for its samaasa and other key sutras associated with that samastapadam.

 ——————————————————-
 Samastapada:- कुम्भकार: Vigraha Vaakya:-कुम्भं करोति इति – कुम्भस्य कार: Prakriyaa:-कुम्भ + कार
Sutra:- कर्मण्यण् ।   Short notes:-  विधि:   ;      अन् प्रत्यय:
Details:-  Karma is mentioned in saptami ;

Sutra:- तत्रोपपदं सप्तमीस्थम्‌ ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      उपपदम्‌
Details:-  in the vidhi sutra, whichever is given in 7th is upapada. ;

Sutra:- उपपदमतिङ् ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      उपपदम्‌
Details:-  So kumbha which is the karma getting the term upapada joins with the ating term kaara ;  ——————————————————-
 Samastapada:- व्याघ्री Vigraha Vaakya:-व्याजिघ्रति इति Prakriyaa:-वि + आङ् + जिघ्रति
Sutra:- कुगतिप्रादयः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      गति: समासः
Details:-  The ku avyaya, the gati avyayas, pradayah or the upasargas will combine to form gati samaasa ;

Sutra:- जातेरस्त्रीविषयादयोपधात्‌ ।   Short notes:-  स्त्रीलिङ्ग:   ;      ङिप् प्रत्यय:
Details:-  (not required to mention in exam). Tip pratyaya for streelinga ;

Sutra:- गतिकारकोपपदानां कृद्भिः सह समासवचनं प्राक् सुबुत्पत्तेः (परि)   Short notes:-  समास   ;      सुबुत्पत्ते: पूर्वम्
Details:-  Those Avyayas which are called upasarges when they  combined with kriyaa, are termed as gati when there is no kriyaa sambanda. Such gatis,  karakaas and upa-paadas when they are combined with krudanta pada, the sup pratyayas should be applied after combining them. ;  ——————————————————-
 Samastapada:- निरङ्गुलम् Vigraha Vaakya:-निर्गतम् अङ्गुलिभ्य: Prakriyaa:-निर् + अङ्गुलि
Sutra:- कुगतिप्रादयः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      गति: समासः
Details:-  gati samaasa. Here something which has come out of the fingers, like अङ्गुलीयकम् ring. ;

Sutra:- निरादय: क्रान्ताद्यर्थे पञ्चम्या (वा) |   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      गति:
Details:-  Terms like ‘निर्’ (from the प्रादि-गण:) when denoting a sense like ‘क्रान्‍त’ (‘departed’/’gone past’) invariably compound with a syntactically related पदम् ending in the ablative 5th case resulting in तत्पुरुष:। ;

Sutra:- तत्पुरुषस्याङ्गुलेः संख्याऽव्ययादेः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अच् प्रत्यय:
Details:-  At the end, samaasaanta ach is added losing the ikaaraanta. ;  ——————————————————-
 Samastapada:- पूर्वरात्र: Vigraha Vaakya:-पूर्वं रात्रे: Prakriyaa:-पूर्व + रात्रि
Sutra:- पूर्वापराधरोत्तरमेकदेशिनैकाधिकरणे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      एकदेशि-तत्पुरुष:
Details:-  When it indicates a part of something ;

Sutra:- अहस्सर्वैकदेशसंख्यातपुण्याच्च रात्रेः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अच् प्रत्यय:
Details:-  poorva + raatri + ach The samaasa takes samaasaanta ach since poorva is ekadesha. ;

Sutra:- रात्राह्नाहाः पुंसि ।   Short notes:-  समासस्य लिङ्ग:   ;      पुल्लिङ्ग:
Details:-  Masculine for raatri refuting paravallingam dvandva tatpurushayoh ;  ——————————————————-
 Samastapada:- अहोरात्र: Vigraha Vaakya:-अहश्च रात्रिश्च Prakriyaa:-अहस् + रात्रि
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-  Dvandva samaasaa while indicating the sense of “and” ;

Sutra:- अहस्सर्वैकदेशसंख्यातपुण्याच्च रात्रेः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अच् प्रत्यय:
Details:-  At the end, samaasaanta ach is added losing the ikaaraanta. ;

Sutra:- रात्राह्नाहाः पुंसि ।   Short notes:-  समासस्य लिङ्ग:   ;      पुल्लिङ्ग:
Details:-  ratra sabha gets masculine gender. ;  ——————————————————-
 Samastapada:- पुण्यरात्र: Vigraha Vaakya:-पुण्या च असौ रात्रि: च Prakriyaa:-पुण्य + रात्रि
Sutra:- तत्पुरुषः समानाधिकरणः कर्मधारयः ।   Short notes:-  अधिकरणम्   ;      कर्मधारयः
Details:-  Adhikarana sutram for samaanaadhikarana karmadhaaraya. ;

Sutra:- विशेषणं विशेष्येण बहुलम्‌ ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारय:
Details:-  Karmadhaaraya is formed with adjective ;

Sutra:- पुंवत्‌ कर्मधारयजातीयदेशीयेषु ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      पुंवद्भाव:
Details:-  masculine for karmadaaraya ;

Sutra:- अहस्सर्वैकदेशसंख्यातपुण्याच्च रात्रेः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अच् प्रत्यय:
Details:-  Punyaa with ratri get ach and so ikaara is elided and a is added. ;

Sutra:- रात्राह्नाहाः पुंसि ।   Short notes:-  समासस्य लिङ्ग:   ;      पुल्लिङ्ग:
Details:-  ratra sabha gets masculine gender. ;  ——————————————————-
 Samastapada:- परमराज: Vigraha Vaakya:-परमश्च असौ राजा च Prakriyaa:-परम + राजन्
Sutra:- तत्पुरुषः समानाधिकरणः कर्मधारयः ।   Short notes:-  अधिकरणम्   ;      कर्मधारयः
Details:-  Adhikarana sutram for samaanaadhikarana karmadhaaraya. ;

Sutra:- विशेषणं विशेष्येण बहुलम्‌ ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारय:
Details:-  Karmadhaaraya is formed with adjective ;

Sutra:- राजाऽहस्सखिभ्यष्टच्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-  tilopah — At the end, samaasaanta ach is added losing the ikaaraanta, for raja. ;

Sutra:- नस्तद्धिते ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      अन् लोप:
Details:-  parama + raajan + a  the an in raajan is lost. ;  ——————————————————-
 Samastapada:- कृष्णसख: Vigraha Vaakya:-कृष्णस्य सखा Prakriyaa:-कृष्ण + सखि
Sutra:- षष्ठी ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      षष्ठीतत्पुरुष:
Details:-  krushna + sakhi (pratipadikam) ;

Sutra:- राजाऽहस्सखिभ्यष्टच्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-  tilopah — At the end, samaasaanta ach is added losing the ikaaraanta, for sakhi. ;

Sutra:- यस्येति च ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      इ लोप:
Details:-  (not required to mention in exam). Ikaara is elided. ;  ——————————————————-
 Samastapada:- पुण्याहम् Vigraha Vaakya:-पुण्यं च तत् अह: च Prakriyaa:-पुण्य + अहस्
Sutra:- तत्पुरुषः समानाधिकरणः कर्मधारयः ।   Short notes:-  अधिकरणम्   ;      कर्मधारयः
Details:-  Adhikarana sutram for samaanaadhikarana karmadhaaraya. ;

Sutra:- विशेषणं विशेष्येण बहुलम्‌ ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारय:
Details:-  Karmadhaaraya is formed with adjective ;

Sutra:- राजाऽहस्सखिभ्यष्टच्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-  as – lopa. At the end, samaasaanta ach is added losing the as anta from ahas. ;

Sutra:- पुण्यसुदिनाभ्यामह्नः क्लीबतेष्यते (वा) | स नपुंसकम् (२.४.१७) |   Short notes:-  समासस्य लिङ्ग:   ;      नपुंसकत्वम्
Details:-  apavaada for raatraanhaaha pumsi ;  ——————————————————-
 Samastapada:- सर्वाह्ण: Vigraha Vaakya:-सर्वं अह: Prakriyaa:-सर्व + अहस्
Sutra:- पूर्वकालैकसर्वजरत्पुराणनवकेवलाः समानाधिकरणेन ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारयः
Details:-   ;

Sutra:- राजाऽहस्सखिभ्यष्टच्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-   ;

Sutra:- अह्नोऽह्न एतेभ्यः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अह्नादेश:
Details:-   ;

Sutra:- अह्नोऽदन्तात्‌ ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      णत्वम्
Details:-   ;

Sutra:- रात्राह्नाहाः पुंसि ।   Short notes:-  समासस्य लिङ्ग:   ;      पुल्लिङ्ग:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- पूर्वाह्ण: Vigraha Vaakya:-पूर्व अह: Prakriyaa:-पूर्व + अहस्
Sutra:- पूर्वकालैकसर्वजरत्पुराणनवकेवलाः समानाधिकरणेन ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारयः
Details:-   ;

Sutra:- राजाऽहस्सखिभ्यष्टच्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-   ;

Sutra:- अह्नोऽह्न एतेभ्यः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अह्नादेश:
Details:-   ;

Sutra:- अह्नोऽदन्तात्‌ ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      णत्वम्
Details:-   ;

Sutra:- रात्राह्नाहाः पुंसि ।   Short notes:-  समासस्य लिङ्ग:   ;      पुल्लिङ्ग:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- द्व्यह्न: Vigraha Vaakya:-द्वयो: अह्नो: भव: Prakriyaa:-0
Sutra:- तद्धितार्थोत्तरपदसमाहारे च ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      द्विगु:
Details:-   ;

Sutra:- अह्नोऽह्न एतेभ्यः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अह्नादेश:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- द्व्यह: Vigraha Vaakya:-द्वयो: अह्नो: समाहार: Prakriyaa:-0
Sutra:- तद्धितार्थोत्तरपदसमाहारे च ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      द्विगु:
Details:-   ;

Sutra:- राजाऽहस्सखिभ्यष्टच्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- महाब्रह्म: Vigraha Vaakya:-महान् च असौ ब्रह्मा च Prakriyaa:-0
Sutra:- सन्महत्परमोत्तमोत्कृष्टाः पूज्यमानैः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारयः
Details:-   ;

Sutra:- आन्महतः समानाधिकरणजातीययोः ।   Short notes:-  आकारादेश:   ;      महत्
Details:-   ;

Sutra:- कुमहद्भ्यामन्यतरस्याम्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- महाब्रह्मा Vigraha Vaakya:-महान् च असौ ब्रह्मा च Prakriyaa:-0
Sutra:- सन्महत्परमोत्तमोत्कृष्टाः पूज्यमानैः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      कर्मधारयः
Details:-   ;

Sutra:- आन्महतः समानाधिकरणजातीययोः ।   Short notes:-  आकारादेश:   ;      महत्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- कुब्रह्म: Vigraha Vaakya:-कुत्सित: ब्रह्मा Prakriyaa:-0
Sutra:- कुगतिप्रादयः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      गति: समासः
Details:-   ;

Sutra:- कुमहद्भ्यामन्यतरस्याम्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      टच् प्रत्यय:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- कुब्रह्मा Vigraha Vaakya:-कुत्सित: ब्रह्मा Prakriyaa:-0
Sutra:- कुगतिप्रादयः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      गति: समासः
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- व्याघ्रपात् Vigraha Vaakya:-व्याघ्रस्य पाद इव पाद: यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- पादस्य लोपोऽहस्त्यादिभ्यः ।   Short notes:-  अकार लोप:   ;      पाद अहस्ति आदि
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- हस्तिपाद: Vigraha Vaakya:-हस्तिन: पाद इव पाद: यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- पादस्य लोपोऽहस्त्यादिभ्यः ।   Short notes:-  अकार लोप:   ;      पाद अहस्ति आदि
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- रूपवत्भार्य: Vigraha Vaakya:-रूपवती भार्या यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- स्त्रियाः पुंवद्भाषितपुंस्कादनूङ् समानाधिकरणे स्त्रियामपूरणीप्रियाऽऽदिषु ।   Short notes:-  पुंवत्भाव   ;      भाषितपुंस्क:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- पीताम्बरधर: Vigraha Vaakya:-पीतम् अम्बरं यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- सुपो धातुप्रातिपदिकयोः ।   Short notes:-  लोप:   ;      सुप् प्रत्यय:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- अष्टागवम् Vigraha Vaakya:-अष्टौ गावौ यस्य तत् Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- गवि च युक्ते (वा)   Short notes:-  आत्वम्   ;      अष्टन्
Details:-   ;

Sutra:- अच्‌ प्रत्यन्ववपूर्वात्‌ सामलोम्नः ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      अच् प्रत्यय:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- रामकृष्णौ Vigraha Vaakya:-रामश्च कृष्णश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- परवल्लिङ्गं द्वन्द्वतत्पुरुषयोः ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      परवत् लिङ्गम्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- संज्ञापरिभाषम् Vigraha Vaakya:-संज्ञा च परिभाषा च अनयो: समाहार: Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- परवल्लिङ्गं द्वन्द्वतत्पुरुषयोः ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      पर्ववत् लिङ्गम्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- कुक्कुटमयुर्यौ Vigraha Vaakya:-कुक्कुटश्च मयूरी च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- परवल्लिङ्गं द्वन्द्वतत्पुरुषयोः ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      पर्ववत् लिङ्गम्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- मयुरिकुक्कुटौ Vigraha Vaakya:-मयूरी च कुक्कुटश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- परवल्लिङ्गं द्वन्द्वतत्पुरुषयोः ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      पर्ववत् लिङ्गम्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- हरिहरौ Vigraha Vaakya:-हरिश्च हरश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- शेषो घ्यसखि ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      घि
Details:-   ;

Sutra:- द्वंद्वे घि ।   Short notes:-  पूर्वनिपातम्   ;      घि
Details:-   ;

Sutra:- प्रथमानिर्दिष्टं समास उपसर्जनम् ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      उपसर्जनम्‌
Details:-   ;

Sutra:- उपसर्जनं पूर्वम्‌ ।   Short notes:-  पूर्वपदम्   ;      उपसर्जनम्‌
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- शिवकेशवौ Vigraha Vaakya:-शिवश्च केशवश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- अल्पाच्तरम्‌ ।   Short notes:-  पूर्वनिपात:   ;      अल्प अच्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- हरिगिरी Vigraha Vaakya:-हरिश्च गिरिश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- अभ्यर्हितम् पूर्वम् (वा)   Short notes:-  पूर्वनिपात:   ;      पूज्यमान:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- हरिगुरुहरा: Vigraha Vaakya:-हरिश्च गुरुश्च हरश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- अनेकप्राप्तौ एकत्र नियम: | अन्यत्र अनियम: (वा)   Short notes:-  पूर्वनिपात:   ;      एकत्र नियम:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- हरिहरगुरव: Vigraha Vaakya:-हरिश्च हरश्च गुरुश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- अनेकप्राप्तौ एकत्र नियम: | अन्यत्र अनियम: (वा)   Short notes:-  पूर्वनिपात:   ;      एकत्र नियम:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- युधिष्टिरार्जुनौ Vigraha Vaakya:-युधिष्टिरश्च अर्जुनश्च Prakriyaa:-0
Sutra:- चार्थे द्वंद्वः ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      द्वन्द्वः समासः
Details:-   ;

Sutra:- भ्रातृर्जायस: (वा)   Short notes:-  पूर्वनिपात:   ;      जायस:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- कण्ठेकाल: Vigraha Vaakya:-कण्ठे काल: यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- अमूर्धमस्तकात्‌ स्वाङ्गादकामे ।   Short notes:-  अलुक्   ;      अङ्गम्
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- त्वचिसार: Vigraha Vaakya:-त्वचि सार: Prakriyaa:-0
Sutra:- संज्ञायाम्‌ ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      सप्तमितत्पुरुष:
Details:-   ;

Sutra:- हलदन्तात्‌ सप्तम्याः संज्ञायाम् ।   Short notes:-  अलुक्   ;      हल् अ
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- आत्मनेपदम् Vigraha Vaakya:-आत्मने पदम् Prakriyaa:-0
Sutra:- चतुर्थी तदर्थार्थबलिहितसुखरक्षितैः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      चतुर्थितत्पुरुष:
Details:-   ;

Sutra:- आत्मनश्च पूरणे । (परस्मै च (वा))   Short notes:-  अलुक्   ;      आत्मने
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- परस्मैपदम् Vigraha Vaakya:-परस्मै पदम् Prakriyaa:-0
Sutra:- चतुर्थी तदर्थार्थबलिहितसुखरक्षितैः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      चतुर्थितत्पुरुष:
Details:-   ;

Sutra:- आत्मनश्च पूरणे । (परस्मै च (वा))   Short notes:-  अलुक्   ;      आत्मने
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- अपुत्र: Vigraha Vaakya:-अविद्यमान: पुत्र: यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- नञ्‌ ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      नञ्‌ ।
Details:-   ;

Sutra:- नञोऽस्त्यर्थानां वाच्यो वा चोत्तरपदलोपः (वा)   Short notes:-  लोप:   ;      नञ् अस्तिअर्थ:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- प्रपर्ण: Vigraha Vaakya:-प्रपतितं पर्णं यस्मात् स: Prakriyaa:-0
Sutra:- कुगतिप्रादयः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      गति: समासः
Details:-   ;

Sutra:- प्रादिभ्यो धातुजस्य वाच्यो वा चोत्तरपदलोपः (वा)   Short notes:-  लोप:   ;      उत्तरपद
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- व्यूढोरस्कः Vigraha Vaakya:-व्यूढम् उर: यस्य स: Prakriyaa:-0
Sutra:- अनेकमन्यपदार्थे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- सुपो धातुप्रातिपदिकयोः ।   Short notes:-  लोप:   ;      सुप् प्रत्यय:
Details:-   ;

Sutra:- प्रथमानिर्दिष्टं समास उपसर्जनम् ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      उपसर्जनम्‌
Details:-   ;

Sutra:- उपसर्जनं पूर्वम्‌ ।   Short notes:-  पूर्वपदम्   ;      उपसर्जनम्‌
Details:-   ;

Sutra:- उरःप्रभृतिभ्यः कप्‌ ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      कप् प्रत्यय:
Details:-   ;

Sutra:- कृत्तद्धितसमासाश्च ।   Short notes:-  संज्ञा   ;      प्रातिपदिकम्‌
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- युधिष्ठिर: Vigraha Vaakya:-युधि स्थिर: Prakriyaa:-0
Sutra:- सप्तमी शौण्डैः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      सप्तमीतत्पुरुष:
Details:-   ;

Sutra:- गवियुधिभ्यां स्थिरः ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      ष्ट आदेश:, अलुक् by निपाता
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- गविष्ठिर: Vigraha Vaakya:-गवि स्थिर: Prakriyaa:-0
Sutra:- सप्तमी शौण्डैः ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      सप्तमीतत्पुरुष:
Details:-   ;

Sutra:- गवियुधिभ्यां स्थिरः ।   Short notes:-  अतिदेशः   ;      ष्ट आदेश:, अलुक् by निपाता
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- केशाकेशी Vigraha Vaakya:-केशेषु केशेषु गृहीत्वा इदं युद्धं प्रवृत्तम् Prakriyaa:-0
Sutra:- तत्र तेनेदमिति सरूपे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- अन्येषामपि दृश्यते ।   Short notes:-  दीर्घ   ;      पूर्वपद
Details:-   ;

Sutra:- इच् कर्मव्यतिहारे ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      इच् प्रत्यय:
Details:-   ;

Sutra:- तिष्ठद्गुप्रभृतीनि च ।   Short notes:-  अव्ययत्वम्   ;      गण:
Details:-   ;  ——————————————————-
 Samastapada:- दण्डादण्डी Vigraha Vaakya:-दण्डै: च दण्डै: च प्रहुत्य इदं युद्धं प्रवृत्तम् Prakriyaa:-0
Sutra:- तत्र तेनेदमिति सरूपे ।   Short notes:-  समास विधायकम्   ;      बहुव्रीहि:
Details:-   ;

Sutra:- अन्येषामपि दृश्यते ।   Short notes:-  दीर्घ   ;      पूर्वपद
Details:-   ;

Sutra:- इच् कर्मव्यतिहारे ।   Short notes:-  समासान्त:   ;      इच् प्रत्यय:
Details:-   ;

Sutra:- तिष्ठद्गुप्रभृतीनि च ।   Short notes:-  अव्ययत्वम्   ;      गण:
Details:-   ;

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s