Neethi Shastram – #8 (Subhashitam)

Here is an extract from the collection of 222 Subhashitams under the heading Neethi Shastra from the hand written notes of Sri. Skanda Narayanan. Sri Skanda Narayanan has also written down the word-to-word meaning in Tamil.

First post –

७१. तस्करस्य वधो दण्ड:

तस्करस्य वधो दण्डो दासीदण्डस्तु मुण्डनम् |

भार्यादण्ड: पृथक्छय्या मित्रदण्डस्त्वभाषणम् ||

तस्करस्य दण्ड: वध: | दासी+दण्ड: तु मुण्डनम् | भार्या+दण्ड: पृथक्+शय्या | मित्र+दण्ड: तु अभाषणम् |

The punishment for a thief is death. The punishment for the prostitute is shaving off her hair. The punishment for wife is to make her sleep away from her husband. The punishment for the friend is to avoid conversation.

७२. ऋणकर्ता पिता शत्रु:

ऋणकर्ता पिता शत्रु माता च व्यभिचारिणी |

भार्यारूपवती शत्रु: पुत्र: शत्रुरपण्डित: ||

ऋण+कर्ता पिता शत्रु: | माता व्यभिचारिणी च (शत्रु: ) | रूपवती भार्या शत्रु: | अपण्डित: पुत्र: शत्रु: |

The father who leaves a debt for the son to clear is an enemy. The mother who is involved in immoral activities is an enemy. The wife who is beautiful is an enemy. The son who is not a learned person is an enemy. (i.e., These people cause trouble to the man).

७३. पिता रक्षति कौमारे

पिता रक्षति कौमारे भर्ता रक्षति यौवने |

रक्षन्ति वार्धके पुत्रा न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति ||

कौमारे पिता रक्षति | यौवने भर्ता रक्षति | वार्धके पुत्रा: रक्षन्ति | स्त्री स्वातन्त्र्यं न अर्हति |

The father protects the woman during her childhood. The husband protects her during youth. The sons protect her during her old age. The woman does not get to have independence |

७४. अग्निहोत्रं गृहं क्षेत्रम्

अग्निहोत्रं गृहं क्षेत्रं गर्भिणीं वृद्धबालकौ |

रिक्तहस्तेन नोपेयाद्राजानं दैवतं गुरुम् ||

अग्निहोत्रं,  गृहं, क्षेत्रं,  गर्भिणीं,  वृद्ध+बालकौ, राजानं, दैवतं, गुरुं (च) रिक्त+हस्तेन न उपेयात् |

Don’t approach empty-handed — homa, another person’s house, pilgrim center, pregnant lady, old person, child, king, god and guru.

७५. अहो प्रकृतिसादृश्यम्

अहो प्रकृतिसादृश्यं श्लेष्मणो दुर्जनस्य च |

मधुरै: कोपमायाति कटुकैरुपशाम्यति ||

अहो | श्लेष्मण: दुर्जनस्य च प्रकृति+सादृश्यम् | मधुरै: कोपं आयाति | कटुकै: उपशाम्यति |

Alas! There is the similarity in the nature of Kapha and the bad person. They become angry or aggressive with sweetness (i.e., sweet dishes and sweet words respectively). They subside with harshness (i.e., strong medicine and harsh words respectively).

Note:  The three main doshas or forces that act on the body are Vata, Pitta and Kapha.

७६. जनिता चोपनेता  च

जनिता चोपनेता  च यस्तु विद्यां प्रयच्छति |

अन्नदाता भयत्राता पञ्चैते पितर: स्मृता: ||

जनिता, उपनेता , य: तु विद्यां प्रयच्छति, अन्न+दाता, भय+त्राता च एते पञ्च पितर: स्मृता: |

These five fathers are to be remembered – the biological father, the person who did the upanayana karma, the guru who gives knowledge, the person who provides food, the person who protects from fear.

७७. दरिद्राय कृतं दानम्

दरिद्राय कृतं दानं शून्यलिङ्गस्य पूजनम् |

अनाथप्रेतसंस्कारमश्वमेधसमं विदु: ||

दरिद्राय कृतं दानं, शून्य+लिङ्गस्य पूजनम्,  अनाथ+प्रेत+संस्कारम् अश्वमेध+समम् (इति) विदु: |

Know that these are equivalent to the performance of the Ashvameda Yaagaa – the charity done to person in poverty, the worship done to an unattended linga and the cremation of the body of an orphan.

७८. दातृत्वं प्रियवक्तृत्वम्

दातृत्वं प्रियवक्तृत्वं धीरत्वमुचितज्ञता |

अभ्यासेन न लभ्यन्ते चत्वार: सहजा गुणा: ||

दातृत्वं, प्रियवक्तृत्वं, धीरत्वम्,  उचितज्ञता (इति) चत्वार: सहजा गुणा: अभ्यासेन न लभ्यन्ते |

These four in-born qualities namely charity, sweetness in speech, valour and knowledge of the appropriate action, cannot be obtained by sheer practice.

७९. अभुक्त्वा आमलकं पथ्यम्

अभुक्त्वा आमलकं पथ्यं भुक्त्वा तु बदरीफलम् |
कपित्थं सर्वदा पथ्यं कदली न कदाचन ||

अभुक्त्वा आमलकं पथ्यम् | भुक्त्वा तु बदरीफलम् | कपित्थं सर्वदा पथ्यम् |  कदली कदाचन न पथ्यम् |

It is appropriate to consume gooseberry, before eating food. It is recommended to eat the fruits of the five-leaved chaste tree after eating food. The wood-apple fruit is considered as an appropriate food at all times. Banana is not considered as a Pathyam food at any time.

Note: Pathyam is the appropriate digestible food recommended for specific body conditions.

८०. श्लोकार्धेन प्रवक्ष्यामि

श्लोकार्धेन प्रवक्ष्यामि यदुक्तं ग्रन्थकोटिभिः ।
परोपकारः पुण्याय पापाय परपीडनम् ॥

यत् उक्तं ग्रन्थकोटिभिः (तत्) श्लोक+अर्धेन प्रवक्ष्यामि । पर+उपकारः पुण्याय | पर+पीडनं पापाय ॥

I will tell in half a verse, what has been told in crores of scriptures. Helping others will result in merit. Troubling others will result in sin.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )


Connecting to %s