Prefixes and propositional verbs in Sanskrit – Upasarga – उपसर्ग:

द्वाविंशतिः उपसर्गा: – प्र, परा, अप, सम्‌, अनु, अव, निस्‌, निर्‌, दुस्‌, दुर्‌, वि, आ (आङ्‌), नि, अधि, अपि, अति, सु, उत्, अभि, प्रति, परि, उप ।

Here are some examples for the 22 prefixes or upasargas present in Sanskrit. (source Gita Sopanam -1 book).

उपसर्ग:  धातुः क्रियापदम् उपसर्गसहितम्
गम् गच्छति आगच्छति
नी नयति आनयति
उत् स्था तिष्ठति उत्तिष्ठति
अनु सृ सरति अनुसरति
अनु वद् वदति अनुवदति
अनु धा धावति अनुधावति
अनु कृ करोति अनुकरोति
वि लिख् लिखति विलिखति
वि हृ हरति विहरति
वि स्मृ स्मरति विस्मरति
नि क्षिप् क्षिपति निक्षिपति
प्र हृ हरति प्रहरति
प्र क्षाल् क्षालयति प्रक्षालयति
परि पाल् पालयति परिपालयति
परि प्रच्छ् पृच्छति परिपृच्छति
अव गम् गच्छति अवगच्छति
अव नम् नमति अवनमति
अधि वस् वसति अधिवसति
उप कृ करोति उपकरोति
सम् ग्रह् गृह्णाति सम्गृह्णाति
सम् हृ हरति सम्हरति
निस् सृ सरति निस्सरति
परा भू भवति पराभवति
अप कृ करोति अपकरोति
अभि ज्ञा जानाति अभिजानाति
अनु शुच् शोचति अनुशोचति
प्र हा जहाति प्रजहाति
प्र ब्रू आह* प्राह*
उत् सृ सृजति उत्सृजति
अव लोक् लोकते अवलोकते
नि युज् युङ्क्ते नियुङ्क्ते
अधि इण्* आधीते*
अनु वृत् वर्तते अनुवर्तते
उप जनी जायते उपजायते
वि ईक्ष् ईक्षते वीक्षते
प्र भाष भाषते प्रभाषते
अनु सज्ज सज्जते अनुषज्जते
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s